App Nederland Verkiezingen

Koninkrijk

der Nederlanden

Info Contact Home

Het Koninkrijk der Nederlanden is een soevereine staat bestaande uit vier landen: het grotendeels in West-Europa gelegen Nederland met de in de Caraïben gelegen bijzondere gemeenten Saba, Sint Eustatius en Bonaire, en de in het Caraïbische gebied gelegen landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten. De gebieden worden omschreven als landen en zijn gelijkwaardige onderdelen van het grondgebied van het Koninkrijk. De staatkundige positie van de landen is echter verschillend. De Caraïbische gebiedsdelen zijn door het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, sinds 1954 het leidende document voor het Koninkrijk, autonoom, maar beslissen ook mee over door het Statuut benoemde Koninkrijksaangelegenheden, voor zover die aangelegenheden de beide gebieden raken. Nederland wordt bestuurd door de instellingen van het Koninkrijk zoals die in het Statuut worden genoemd en in de Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden zijn geregeld. De Grondwet is ouder dan het Statuut en was tot 1954 het leidende document van het Koninkrijk. Nog steeds is het echter (volgens artikel 5 van het Statuut) het document dat de in het Statuut genoemde instellingen van het Koninkrijk constitueert en (grotendeels ook) regelt. Daarom treedt Nederland als enige van de vier landen, naar binnen en naar buiten op in de hoedanigheid van het Koninkrijk der Nederlanden. Het zwaartepunt in de verhoudingen berust zowel feitelijk als juridisch bij Nederland. Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden van 28 oktober 1954 bevat de hoogste staatsregeling van het Koninkrijk.

Toen eind 1813 Napoleon Bonaparte werd verslagen en er door de overwinnaars een staatkundige herinrichting van Europa werd bewerkstelligd, herkreeg Nederland, dat deel uitmaakte van het Franse Keizerrijk, zijn vrijheid. Na de proclamatie van het Soeverein Vorstendom der Verenigde Nederlanden op 20 november 1813 werd de toenmalige Prins van Oranje Willem Frederik van Oranje-Nassau  (Willem I) in Amsterdam als soevereine vorst ingehuldigd en aanvaardde hij de soevereiniteit van dit vorstendom onder waarborg van een constitutie. Dit betrof echter aanvankelijk enkel de zogeheten Noordelijke Nederlanden: de vereniging met de Zuidelijke Nederlanden vond plaats in 1814. In maart 1815 nam Willem I de titel Koning der Nederlanden aan. Daarmee was het Koninkrijk der Nederlanden een feit.

Voorheen was het huidige Nederland slechts korte tijd eerder een monarchie geweest: het Koninkrijk Holland (of volgens de toenmalige spelling Koningrijk Holland) aan de vooravond van de inlijving door Frankrijk. De Koning der Nederlanden was tevens de Groothertog van Luxemburg, een provincie van het Koninkrijk dat lid was van de Duitse Bond ( losse statenbond van Duitse staten tot 1866).

In 1830 scheidde België zich door middel van de Belgische Revolutie af van het Koninkrijk. Nadat het Koninkrijk de onafhankelijkheid van België had erkend, ging een deel van het Groothertogdom Luxemburg verder als zelfstandige staat in personele unie (constructie waarbij twee of meer staten hetzelfde staatshoofd hebben) met Nederland (tot 1890). Het deel van de provincie Limburg dat voor het Koninkrijk behouden bleef kreeg een soortgelijke status als Luxemburg had: provincie van Nederland en Hertogdom binnen de Duitse Bond in personele unie met Nederland. Daarbij bleven de steden Maastricht en Venlo buiten de Duitse Bond, hoewel ze deel uitmaakten van het Hertogdom. Dit gebeurde om de Duitse Bond te compenseren voor die gebiedsdelen van het Groothertogdom Luxemburg die aan België waren toegevallen. Aan deze status van het Hertogdom Limburg kwam in 1867 een einde nadat de Duitse Bond was opgeheven. Sindsdien is Limburg een gewone provincie van Nederland, hoewel de Koning de titel Hertog van Limburg blijft voeren.

De Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden en de staatsregelingen van de landen zijn juridisch ondergeschikt aan het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. De staatsinrichting van Nederland wordt geregeld in de Grondwet voor Nederland. In de Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden vinden tevens de organen van het Koninkrijk die in het Statuut worden genoemd hun regeling, met aanvullingen door het Statuut waar het Koninkrijksaangelegenheden betreft. Het Statuut bepaalt welke organen het Koninkrijk heeft. Genoemd worden onder meer de Kroon, de ministerraad, de Raad van State en de wetgevende macht van het Koninkrijk. Wijzigingen aan het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden kunnen alleen worden voltrokken als alle landen v/h Koninkrijk het eens worden.

Formeel kent het Statuut een Kroon van het Koninkrijk, een Koninkrijksregering, een wetgever van het Koninkrijk en een Raad van State (van het Koninkrijk). Die vinden hun regeling in de Grondwet terwijl het Statuut voor die instellingen aanvullende bepalingen bevat.

De Kroon van het Koninkrijk wordt gedragen door de erfelijke Koning der Nederlanden. Hij is staatshoofd van het Koninkrijk en voert de regering over het Koninkrijk en over de landen afzonderlijk. In Aruba, Curaçao en Sint Maarten vertegenwoordigt een gouverneur de Koning als staatshoofd van het Koninkrijk in diens uitoefening van de regering over het betroffen land.

Onder de Koninkrijksregering wordt verstaan, de Koning en de door de Koning benoemde ministers, de Nederlandse ministerraad tezamen.

(Lees verder linkerkolom)

 


+

+

Wapen van het Koninkrijk der Nederlanden. "Je Maintiendrai" (Ik zal handhaven).

Auteur bewerking: Sodacan.

Vlag van het Koninkrijk der Nederlanden. Rood - Wit - Blauw. In de vlaginstructie van het Ministerie van Algemene Zaken worden de kleuren benoemd als helder vermiljoen, helder wit en kobaltblauw.

Overzicht Koninkrijk der Nederlanden.

Auteurs: TUBS, bewerkt door Cor Bastinck

De slag bij Boutersem, 12 augustus 1831, gedurende de Tiendaagse Veldtocht. De staf van de prins van Oranje bestaande uit bereden officieren verzameld voor een boerenhuis. In het midden staat de prins naast zijn paard dat gewond is geraakt, naast de prins majoor Hoyel. Rechts soldaten van de infanterie en een gewonde officier. In het verschiet het slagveld 1839.  

Schilder: Nicolaas Pieneman. Bron: Rijksmuseum Amsterdam

Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima der Nederlanden.

Foto: David T. Boven (CC BY-SA 4.0)


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

Koning Willem-Alexander der Nederlanden.

Foto: Glyn Lowe Photoworks cc-by-2.0

TOP

Tweede Kamerverkiezingen

(Vervolg van middenkolom)

De Ministerraad van het Koninkrijk is de Nederlandse ministerraad aangevuld met door de landsregeringen van Aruba, Curaçao en Sint Maarten benoemde gevolmachtigd ministers.

De laatste jaren bleek dat de huidige staatkundige stand van zaken binnen het koninkrijk niet bevredigend was. In 2010 is daarom het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden herzien. Op alle eilanden in de Antillen zijn volksraadplegingen gehouden. Sint-Maarten en Curaçao gaven aan een status aparte zoals Aruba te verkiezen. De bevolkingen van Bonaire, Saba en Sint Eustatius stemden voor opheffing van de Antillen en voor directe banden met Nederland. Deze wijzigingen zijn op 10 oktober 2010 in werking getreden.

Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat met als regering de Koning en de (Nederlandse) raad van ministers tezamen. Het volk wordt vertegenwoordigd door de Staten-Generaal, die bestaat uit een kamer van vertegenwoordigers (de Tweede Kamer) en een kamer van senatoren (de Eerste Kamer).

Nederland kent drie territoriale bestuurslagen: het rijk, de provincie en de gemeente. Het land is onderverdeeld in twaalf provincies: Drenthe, Flevoland, Friesland, Gelderland, Groningen, Limburg, Noord-Brabant, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland. Elke provincie heeft een Commissaris van de Koning, een College van Gedeputeerde Staten en een volksvertegenwoordiging in de vorm van de Provinciale Staten. De provincies zijn op hun beurt onderverdeeld in gemeentes, bestaande uit een burgemeester, een college van Burgemeester en Wethouders en een gemeenteraad. De Caribische eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius vormen openbare lichamen van Nederland. Elk eiland heeft een Gezaghebber, Bestuurscollege en een Eilandsraad.

Een aparte, veel oudere functionele bestuurslaag vormen de waterschappen, met een dijkgraaf of watergraaf aan het hoofd.

Binnen de Europese Unie heeft Nederland een volwaardig lidmaatschap.

Curaçao, Sint Maarten en Nederland stellen toelatingseisen aan Europese Nederlanders die zich in de overzeese koninkrijksdelen willen vestigen. Nederland stelt echter geen eisen aan Antillianen (waaronder inwoners van Aruba, Curaçao en Sint Maarten) die zich in het Europese deel van Nederland willen vestigen, omdat dat juridisch niet mogelijk is: zij hebben de Nederlandse nationaliteit, zijn daarmee EU-burgers en hebben daarom vrij toegang tot Europees Nederland en alle andere lidstaten van de Europese Unie. Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland behoren niet tot het EU-grondgebied en hoeven dus andersom geen EU-burgers toe te laten.