App Wereld Muziek (klassieke muziek)

Componisten - 2 -

Alessandro Scarlatti, 1660 — 1725, was een Italiaans componist van Barokmuziek. Hij verwierf vooral bekendheid met zijn oratoria, cantates en (Napolitaanse) opera's. Hij was de vader van Domenico en Pietro Filippo: componist en organist. Scarlatti werd geboren op Sicilië, en kwam uit een muzikale familie: zijn zuster zong als operazangeres. Toen hij negentien jaar oud was, schreef hij zijn eerste oratorium, dat in Rome opgevoerd werd. Na de opvoering van de opera Gli Equivoci nell’amore in 1679, werd hij kapelmeester bij Christina van Zweden, die in Rome in ballingschap leefde. Hij trouwde met Antonia Anzalone, ze kregen tien kinderen. In 1684 kreeg hij een aanstelling in Napels bij de onderkoning van Spanje, de markies del Scarpio. In 1702 verliet hij de stad, werkte in Florence voor Ferdinando de' Medici, een begaafde musicus. Ferdinando was eigenaar van een bijzonder instrument, de voorloper van de piano, gebouwd door Bartolomeo Cristofori (Ferdinando was de zoon van een van de rijkste mannen in Europa, Cosimo III de' Medici). De kardinalen Pietro Ottoboni en Benedetto Pamphili waren verrukt van zijn muziek en schreven libretto's (tekst van een opera, operette of musical). Ottoboni bezorgde Scarlatti in 1703 een aanstelling in de Santa Maria Maggiore (basiliek: rooms-katholieke kerk in Rome). Van de veertig opera's die hij had gecomponeerd zijn er zeven volledig bewaard gebleven. Waarvan Mitridate Eupatore zijn beste opera schijnt te zijn, en La Giuditta is een oratorium zonder koormuziek. Scarlatti heeft 38 oratoria geschreven. Hij had een grote invloed op de muziek van G.F. Händel.

Antonio Lucio Vivaldi, 1678 – 1741, was een Italiaanse violist, priester en componist. Hij werd geboren in Venetië. Zijn vader die een kapper was, hielp hem in zijn carrière in de muziek en meldde hem aan bij de Cappella di San Marco, waar vader Vivaldi zelf een vooraanstaand violist was. In 1703 werd Vivaldi priester. Vanaf 1704 hoefde hij niet meer deel te nemen aan de heilige mis in verband met zijn slechte gezondheid (astma). Vivaldi werd vioolleraar in een meisjesweeshuis in Venetië, het Pio Ospedale della Pietà. De musicerende wezen stegen snel in aanzien, ook in het buitenland. Omdat meisjes eigenlijk geen muziek mochten spelen, gaven zij concerten van achter een doek. Voor hen schreef Vivaldi de meeste van zijn concerten, cantates en gewijde muziek. In 1705 werd de eerste verzameling (raccolta) van zijn werk gepubliceerd en er zouden er nog vele volgen. Als hij niet op één van zijn vele reizen was, vervulde Vivaldi verschillende taken in het weeshuis. In 1713 kreeg hij de verantwoordelijkheid voor alle muzikale activiteiten in het instituut. Hij stierf op 28 juli 1741. Vivaldi's muziek is vernieuwend. Zijn composities waren helder, met harmonische contrasten, en Vivaldi slaagde er vaak in vernieuwende melodieën en thema's te bedenken. Van belang is ook dat zijn muziek bedoeld was om ook de massa aan te spreken, in plaats van alleen de intellectuele elite. Het vrolijke karakter van zijn muziek weerspiegelt Vivaldi's eigen plezier in het componeren, en is een belangrijke reden voor de enorme populariteit van zijn werk.

Jean-Philippe Rameau, 1683 – 1764, was één van de belangrijkste Franse componisten, muziekpedagoog en muziektheoreticus uit de 18e eeuw. Naast Jean-Baptiste Lully werd hij als hoofdrepresentant van het Ancien Régime (het regerende Huis Bourbon) gezien. Zijn omvangrijk muziektheoretisch oeuvre is de basis voor de functionele harmonieleer. In januari 1702 werd hij organist aan de Kathedraal Notre Dame des Doms in Avignon. In mei 1702 werd hij eveneens organist in Clermont-Ferrand en kreeg een contract voor zes jaar. Maar al in 1706 vertrok hij naar Parijs, waar hij met Louis Marchand samenwerkte. Hij publiceerde daar ook zijn Pièces de clavecin. Tot 1709 was hij titulair-organist aan verschillende kerken in Parijs. In 1709 werd hij opvolger van zijn vader aan de 13e-eeuwse Notre Dame-kerk in Dijon. Ook dit contract gold oorspronkelijk voor zes jaar. Maar al in 1713 vinden we hem hij als organist in Lyon. In 1715 vertrok hij opnieuw naar Clermont-Ferrand en werd daar organist tot hij in 1722 naar Parijs vertrok. In deze periode ontstond het grootste deel van de wereldlijke en geestelijke koormuziek. Orgelmuziek uit deze tijd is niet bekend. Het eerste klavecimbelboek Pièces de clavecin (Parijs, 1706) geeft inzicht in het oeuvre van Rameau voor toetsinstrumenten uit deze tijd. Ook na zijn vertrek naar Parijs in 1722 en de eerste operasuccessen in de jaren 30 van de 17e eeuw blijft hij organist, tot 1738. Rameau was in de eerste plaats operacomponist, die rond 35 werken voor het toneel schreef. Zijn balletcomposities werden enthousiast ontvangen.

Johann Sebastian Bach, 1685 - 1750, was een Duits organist, componist, klavecinist, violist, muziekpedagoog en dirigent van barokmuziek. Hij wordt algemeen gezien als één van de grootste en invloedrijkste componisten uit de gehele geschiedenis van de klassieke muziek. Zijn oeuvre, dat door Wolfgang Schmieder voor het eerst werd gecatalogiseerd en gerubriceerd in de Bach Werke Verzeichnis (BWV), valt met name op door groot componeer-technisch vakmanschap en sterke emotionele zeggingskracht. Het is een unieke en persoonlijke synthese van de verworvenheden van de meerstemmige, polyfone muziek met die van de eenstemmige, de monodie. Bach wordt, met Claudio Monteverdi en Jean-Philippe Rameau, als hoogtepunt van de muzikale barok beschouwd. Zijn overgeleverde muziek, die pas vanaf 1800 in grote oplagen gepubliceerd zou gaan worden, is ook van grote betekenis gebleken voor vele componisten na hem. In zijn behandeling van polyfonie en harmonie bereikte Bach een kwaliteit waarin hij de grenzen van wat tot dan toe gerealiseerd was in de klassieke muziek, verre overschreed. Bachs oeuvre omvat vrijwel alle stijlen en vormen die in zijn tijd gangbaar waren, met uitzondering van opera. De bekendste werken die Bach in Leipzig componeerde waren de Matthäus-Passion, de Johannes-Passion, het zogenoemde Weihnachtsoratorium, het 2e deel van het Wohltemperierte Klavier, de Mis in b klein (Hohe Messe), de motetten, het Magnificat en de vier delen van de zogenaamde Clavierübung, waaronder deel 1 met 6 Partita's voor klavecimbel en deel 4 met de Goldberg Variaties.

Georg Friedrich Händel, 1685 – 1759, was een Engelse barokcomponist van Duitse afkomst. Händel schreef veel muziek-dramatische werken: 42 opera's, 29 oratoria, meer dan 120 cantates, trio's en duetten. Dat komt overeen met ongeveer 2.000 aria's. Verder Engelse, Duitse, Italiaanse en Latijnse kerkmuziek, serenades en odes. Onder zijn instrumentale werken vallen de orgelconcerten, concerti grossi, ouvertures en kamermuziek zoals hobo- en vioolsonates en werken voor klavecimbel en orgel. Samen met Johann Sebastian Bach, die in hetzelfde jaar (1685) werd geboren, wordt Händel als één van de grootste componisten van zijn tijd gezien. Händel componeerde in totaal meer dan 610 werken, waarvan vele nog steeds worden uitgevoerd. In tegenstelling tot Bach stamde Händel niet uit een muzikale familie. In 1724 schreef hij zijn beroemdste opera's, Giulio Cesare en Tamarlano, gebaseerd op amoureuze avonturen van Julius Caesar en Timoer Lenk. Ook de religieuze cantate Silete Venti en de opera Rodelinda, koningin van Lombardije uit 1725 behoren tot zijn beste werk. Händel begon in 1734 aan zijn derde onderneming in Covent Garden (Engeland). Uit deze periode stammen de succesvolle werken Alexander’s Feast, Ariodante en Alcina. Eén van zijn bekendste en meest succesvolle oratoria is Messiah, dat op 13 april 1742 voor het eerst in Dublin werd uitgevoerd in een theater. In 1751, tijdens het schrijven van zijn laatste oratorium Jephta werd hij blind aan zijn linkeroog, waarop hij stopte met componeren. In 1753 was hij geheel blind, ondanks dat bleef hij orgel spelen en dirigeren.



Unico Wilhelm rijksgraaf van Wassenaer Obdam, 1692 - 1766, was een Nederlands diplomaat, bestuurder en componist. Daarbij gold hij als een uitstekend organisator bij de sanering van de Balije Utrecht (afsplitsing van de Duitse Orde). De familie waaruit hij geboren werd, bewoonde een huis aan het Noordeinde te Den Haag en kasteel Twickel bij Delden. Na zijn studie rechten aan de Universiteit Leiden ondernam hij studiereizen door heel Europa. Daardoor bouwde hij een netwerk op in de hoogste kringen. Hij kwam in contact met Hertog Friedrich Ludwig von Württemberg, aan wie hij drie sonates voor blokfluit en continuo opdroeg. Rond de helft van de 18e eeuw vervulde Van Wassenaer enkele diplomatieke missies als ambassadeur en "minister" van de Republiek der Verenigde Provinciën, onder meer in Keulen en Frankrijk. Aldaar componeerde hij het motet Nunc dimittis. De bestuurder Van Wassenaer was muzikaal zeer getalenteerd, maar liep daarmee niet te koop, omdat dat in zijn aristocratisch milieu niet als een bijzonder passende bezigheid werd beschouwd. Daardoor werd het mogelijk dat door hem geschreven stukken aan anderen werden toegeschreven. Hij was componist van de Concerti Armonici die hij schreef tussen 1725 en 1740. Deze concerten werden gepubliceerd in 1740 door de Italiaanse violist Carlo Ricciotti (1681–1756), aan wie de concerten aanvankelijk werden toegeschreven. Concerti Armonici werd, in een bewerking voor koperensemble, op 15 september 2009, Prinsjesdag, door leden van het Residentie Orkest uitgevoerd in de Ridderzaal in Den Haag.

Johann Adolf Hasse, 1699 – 1783, was een Duits componist. Hij wordt gerekend tot één van de grootste vertolkers van de Italiaanse Opera seria van de 18e eeuw. Zijn muzikale loopbaan begon Hasse als tenor, eerst bij de Theater am Gänsemarkt in Hamburg. Vervolgens trok Hasse naar Brunswijk, waar zijn eerste opera Antioco in het hoftheater werd opgevoerd (1721). In 1722 ging hij naar Napels om verder te studeren bij Nicola Porpora en bij Alessandro Scarlatti. Vanaf 1727 werkte hij in Venetië aan het Conservatorio degli Incurabili (opvanghuis voor jonge meisjes, die met veel muziekonderricht werden beziggehouden). Hasse ontmoette de prima donna Faustina Bordoni, een mezzosopraan, beroemd om haar trefzekerheid en virtuositeit, met wie hij trouwde in 1730. Cleofide een opera uit 1731, waarin zijn succesnummers uit Napels waren ingepast, is een uitzonderlijke opera in het barokrepertoire. De opera is gebaseerd op een drama van Pietro Metastasio en behandelt de betrekkingen van het oosten met het westen. Het verhaal is ook door veel andere componisten op muziek gezet. Hasse componeerde meer dan 60 opera's, ongeveer twee per jaar. Hij onderscheidde zich als de meest waardige vertolker van de poëzie van Pietro Metastasio. Wat opera betreft behoort zijn werk Piramo e Tisbe (1768) tot zijn meest gewaardeerde werken. Verder componeerde hij elf oratoria, 17 cembalosonaten en kerkmuziek, zoals missen, psalmen, motetten, hymnen en litanieën; ten slotte talrijke concerten, trio- en solosonates en ca. 80 fluitsonates voor Frederik de Grote.


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

TOP Info Contact Home

Antonio Lucio Vivaldi (1725).

Ets: François Morellon la Cave

Jean-Philippe Rameau (1683–1764).

Schilder: Jacques Aved, 1725. Bron: Musée des beaux-arts de Dijon. Foto: Yelkrokoyade

Johann Adolf Hasse,1740.

Schilder: Balthasar Denner. Bron: http://www.carus-verlag.com/images-intern/medien/40/4036910/4036910p.jpg

Alessandro Scarlatti (1660-1725), Italiaans componist.

Bron: International Museum and Library of Music of Bologna

Johann Sebastian Bach (61 jaar), 1748.  

Schilder: Elias Gottlob Haussmann, copy or second version of his 1746 canvas. The original painting hangs in the upstairs gallery of the Altes Rathaus (Old Town Hall) in Leipzig, Germany. Bron: Bach-Archiv Leipzig

Georg Friderich Händel, ca. 1726–1728.

Schilder: Balthasar Denner. Bron: National Portrait Gallery