App Wereld Werelderfgoed

Griekenland: tempel van Apollon Epikourios, Delphi, Akropolis, Rodos,

 Olympia (stad)

De tempel van Apollon Epikourios in Vassès, gebouwd rond 420-400 v.Chr., ligt op een eenzame en afgelegen plek, op een hoogte van 1130 m, in een volkomen verlaten landschap van grijze steenblokken. Toen een herder hem in het begin van de 18e eeuw bij toeval ontdekte, na eeuwen van volslagen vergetelheid, was hij geheel door bossen ingesloten.

Volgens Pausanias werd het heiligdom gesticht door de dankbare inwoners van het nabijgelegen Phigaleia, omdat Apollo Epikourios ("de Verzorger") hen tijdens de Peloponnesische Oorlog voor de pest had gevrijwaard. Niemand minder dan Iktinos, de architect van het Atheense Parthenon, kreeg volgens Pausanias de opdracht voor de bouw van de tempel, die is gebouwd van kalksteen; alleen de kapitelen en beeldhouwwerken zijn van marmer. Iktinos maakte gebruik van verschillende stijlkenmerken door Korinthische en Ionische elementen in eendrachtige harmonie met de zes meter hoge Dorische zuilen te combineren. Voor zover wij weten werd hier ook de eerste Korinthische zuil ooit opgericht; deze is echter kapotgevallen.

De tempel had de tand des tijds relatief goed getrotseerd: 39 zuilen stonden nog zoals in de Oudheid, toen hij in 1765 werd ontdekt door Joachim Bocher, een Franse architect in dienst van Venetië. Eigenlijk ontbreken alleen het dak en de frontons. De beeldhouwwerken zijn nu niet meer bij de tempel aanwezig omdat ze door kunsthandelaren, die de tempel in 1812 met toestemming van de Ottomaanse machthebber in het gebied onderzochten, werden verwijderd en aan de Engelsen verkocht; zowel de metopen als de fries (met voorstellingen van mythische gevechten tussen Grieken en Centauren / Amazonen) prijken nu in het British Museum te Londen. In 1835 maakte de Russische schilder Karl Brjoellov van de tempel een aquarel, die nu in het Poesjkin Museum in Moskou hangt; deze schildering geeft de toestand van de tempel goed weer.

In het begin van de twintigste eeuw werd de tempel door Griekse archeologen gerestaureerd; onder meer werden de omgevallen zuilen overeind gezet. Sinds 1987 staat de tempel ingepakt in een reusachtige tentconstructie, tot er voldoende geld bijeen is gebracht om de architraven opnieuw te plaatsen. Zonder deze architraven tasten de nachtvorst en het insijpelende water de door aardbevingen gebarsten zuilen aan. Sommigen denken dat ook de bruinkoolcentrale nabij Megalopolis verantwoordelijk is voor de achteruitgang van deze tempel.

Delphi

Delphi (met klemtoon op de - i -) is een archeologische plaats en een moderne plaats met 1500 inwoners in de gelijknamige gemeente Delphi, regio Centraal-Griekenland.

Uit opgravingen is gebleken dat de hele site reeds vanaf het 5e tot het 3e millennium v.Chr. als neolithische nederzetting in gebruik was tot in de Minoïsche tijd, en al een heilige plaats was toen zij later (1375 - 1100 v.Chr.) door de Myceners werd overgenomen. De orakelfunctie ging ook gewoon door nadat de site aan de god Apollon was gewijd. De attributen van de vroegere vruchtbaarheidsgodin werden op Athena overgedragen, die tevens de rol kreeg om haar halfbroer Apollon ter plaatse te beschermen. Oorspronkelijk werden hier Chtonische goden vereerd. Dat de plaats toen Pytho heette, wordt zelfs nog vermeld door Homerus. Volgens de mythe huisde hier in deze bergstreek in een ver verleden de draak Python, een zoon van de aardgodin Gaia (of Gè). Na zijn geboorte op het eiland Delos, nam de god Apollon de gedaante van een dolfijn (delphis) aan, en sprong in zee, op zoek naar een aangenamer plek om er een heiligdom te stichten. Zo ontdekte hij de woonplaats van Python, die hij doodde, waarna hij zijn cultus vanuit Kreta overbracht naar deze plaats, die sindsdien de naam Delphi droeg. Maar de naam van Python bleef in allerlei elementen voortleven. Zo werd Apollon hier vereerd als Apollon Pythios (onder meer tijdens de Pythische Spelen), en ook de benaming van de priesteres, de Pythia, verwijst naar Python.

Delphi was in de klassieke oudheid een der beroemdste cultusplaatsen van de god Apollon en het meest bezochte en gerespecteerde orakel van de gehele oudheid. Later werd hier ook de god Dionysos vereerd. Vanaf 590 v.Chr. werden te Delphi de Pythische Spelen gehouden, dat waren wedstrijden in muziek, dichtkunst en sport. Delphi beleefde een late bloei in de Romeinse keizertijd, vooral door de belangstelling van verscheidene keizers waaronder vooral Hadrianus. In 392 na Chr. werd het orakel gesloten door de christelijke keizer Theodosius I, die kort tevoren het christendom tot staatsgodsdienst verheven had.

Akropolis

De Akropolis van Athene is de 156 meter hoge tafelberg in de Griekse hoofdstad, oorspronkelijk door een vruchtbare vlakte omringd, op veilige en toch niet verre afstand van zee gelegen, die zich bij uitstek leende tot een nederzetting. Door de ligging is de Akropolis van kilometers ver te zien voor wie Athene nadert. Acropolis is een samenvoeging van acro en polis, wat vertaald kan worden als "boven" en "stad".

Hoewel er sporen van nóg oudere bewoningsvormen zijn gevonden, valt toch de eerste belangrijke periode in de Myceense tijd, tussen 2000 en 1200 v.Chr. Evenals in Mycene zelf was de koningsburcht hier de kern van de burcht: uit de 13e eeuw v.Chr. stamt de 6m dikke ommuring van zware blokken steen. Van deze zogenaamde "Pelasgische muur" is nog een stuk te zien, rechts voorbij de Propyleeën.

De Akropolis bleef de religieuze kern van de stad, ook toen de bevolking zich in de benedenstad ging vestigen, en de stad zich begon uit te breiden. De beschermgodin Athena had er haar belangrijkste heiligdom, de Oude Athenatempel, gebouwd in de 6e eeuw v.Chr. De tiran Pisistratus liet de pracht van de Akropolis nog verhogen met allerlei bouwwerken en wijgeschenken.

In 480 v.Chr., kort voor de slag bij Salamis, werd het hele plateau vernield door de Perzen. Na de oorlog begon men onmiddellijk aan de wederopbouw onder Kimon II. In het "gerecycleerde" puin, waarmee het terras na de verwoesting van het gehele complex werd genivelleerd en uitgebreid, zijn tal van sculptuurfragmenten van vóór 480 v.Chr. ontdekt (nu te bewonderen in het Acropolis Museum). De wederopbouw van de tempels geschiedde op initiatief en onder leiding van Pericles, bijgestaan door de beeldhouwer Phidias als artistiek adviseur. Financieel werd de uitvoering mogelijk gemaakt door het overbrengen van de kas van de Delische Bond van Delos naar Athene in 454 v.Chr. Sindsdien was de Akropolis uitsluitend een religieus centrum: het grootse concept maakte de Akropolis tot nationaal heiligdom: zijn militaire en politieke functie behoorde voorgoed tot het verleden.

Rodos

Rodos (ook wel Rhodos) is de hoofdstad van het Griekse eiland Rodos en van het departement (nomos) Dodekanesos. De stad ligt in het uiterste noorden van het eiland en is een havenstad. De oude stad, die aan de haven ligt, is omgeven door muren.

De stad Rodos werd in de 5e eeuw voor Christus gesticht door de drie onafhankelijke stadstaten Lindos, Jalissos en Kamiros, die het eiland Rodos onderling verdeeld hadden. De nieuwe stad moest de samenwerking tussen de drie stadstaten bezegelen en was bedoeld om sterker tegenover de buitenwereld te staan. Het idee werd ingegeven door de gevaren van de Peloponnesische Oorlog. De nieuwe stad werd gesticht op het grondgebied van de stad Jalissos, aan de uiterste noordpunt van het eiland. De stad was gunstig gelegen en beschikte over vijf havens. Commercieel succes volgde snel. In de Hellenistische tijd werd een inwonertal van meer dan 100.000 bereikt, waarmee de stad tot de grootste van haar tijd behoorde. In de machtsstrijd die na het overlijden van Alexander de Grote tussen zijn generaals (diadochen) ontstond, koos Rodos voor het Egypte van Ptolemaios. Het economische succes van Rhodos werd mede veroorzaakt door de goede banden die werden aangegaan met het Ptolemaeïsch Egypte. Rodos, vanouds gunstig gelegen op een kruispunt van de handelsscheepvaart, wist optimaal te profiteren van de strategische keuze voor Egypte. Maar de keus voor de ene diadoch betekende automatisch een keus tegen een andere diadoch; Demetrius Poliorcetes (Demetrius de stedendwinger), die aanspraak maakte op de Macedonische troon, nam Rodos' keuze voor Egypte zeer kwalijk. Om stad en eiland aan zich te onderwerpen voerde hij in 305 v.Chr. met een grote vloot en een invasieleger uit. Vanaf twee, meer dan 40 meter hoge belegeringstorens en door middel van katapulten werden enorme stenen projectielen de stad ingeschoten. Deze veroorzaakten dood en verderf, maar braken het moreel van de belegerde bevolking niet. In 304 v.Chr. gaf Demetrius zijn pogingen op en liet de belegeringstorens achter. Om de overwinning te vieren gebruikten de inwoners van Rodos de bronzen platen die op de torens waren bevestigd om er een beeld van te laten smeden. Dit beeld werd door de beeldhouwer Charis van Lindos gemaakt en stelde de beschermgod van Rodos, de zonnegod Helios (Ilios), voor. Het werd beroemd als de Kolossos van Rodos (zie boven). Dit beeld bestaat niet meer, maar nog wel kan men overal in en rond de oude stad van Rodos grote stenen kogels aantreffen. Dit zijn de achtergebleven projectielen van de belegering.

Olympia (stad)

In het hart van de Griekse landstreek Elis, in een weelderig begroeide vallei, waar de rivieren Alpheüs en Kladeos bij elkaar komen, ligt het uitgestrekte opgravingsveld van Olympia waar het op warme dagen altijd naar hars ruikt.

Het oude heiligdom van Zeus, ter ere van wie om de vier jaar de Panhelleense Spelen werden gehouden, werd gevormd door een gewijd domein, de Altis (= Heilig Woud) genaamd. In de loop der tijden werden Altis en naaste omgeving volgebouwd met een zeer groot aantal tempels, altaren, standbeelden, schathuizen (Grieks thesauroi) voor de wijgeschenken der Griekse staten en voor de spelen bestemde bouwwerken, onder andere een stadion.

Een echte stad was Olympia niet. De enige vaste bewoners waren priesters en verder tempelpersoneel, zoals koks, hout- en metaalbewerkers en gidsen om bezoekers rond te leiden. Bezoekers van de spelen, die in de zomer plaatsvonden, bivakkeerden in de open lucht; voor officiële gasten was er een speciaal logement (het Leonidaion). De inkomsten van het heiligdom bestonden uit (soms zeer aanzienlijke) schenkingen van vereerders.

De imposante resten van de oudste tempel (ca. 600 v.Chr.), aan Hera gewijd, met zuilen van verschillende vorm, die in de loop der tijd de vroege houten zuilen vervangen hebben. Daarbinnen is het beroemde marmeren beeld gevonden van de Hermes van Praxiteles (thans in het plaatselijk museum).

de voornaamste tempel was die van Zeus Olympios (= van de Olympus; vandaar de naam Olympia), een werk van de bouwmeester Libon van Elis. De tempel werd na de Perzische Oorlogen - als het ware als nationaal oorlogsmonument - gesticht en in 456 v.Chr. voltooid. Binnenin bevond zich het door Phidias vervaardigde, 12 m hoge goud-en-ivoren beeld van de tronende Zeus, één van de Zeven wereldwonderen van de antieke wereld. Het werd in 426 na Chr. naar Constantinopel overgebracht, waar het 50 jaar later bij een paleisbrand verloren ging. De gebeeldhouwde metopen (thans in het lokale museum) laten de twaalf werken van Herakles zien.

Na de Slag bij Chaeronea in 338 v.Chr. stichtte Philippus II van Macedonië een rond gebouw, vlak bij de huidige ingang, waarin goud-en-ivoren beelden van hem en zijn familie, door de beeldhouwer Leochares gemaakt, werden opgesteld.

Info Contact Home


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

TOP

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

De tentconstructie die de tempel Apollon Epikourios moet beschermen tegen verdere aftakeling.

Foto: Napoleon Vier from nl

Grieks: Apollon (Romeins: Apollo): Een van de meest vereerde goden, stralend, symboliseert de zon, een voorspeller van de toekomst, goddelijk genezer.

Foto: Apollon1975 (CC BY-SA 4.0)

 Archeologisch Delphi.

Foto:  Sofie Debognies

Tholos in Delphi was een rond gebouw, gelegen in het heiligdom van Athena Pronaia (heden: Marmaria).

Foto: Napoleon Vier op de Nederlandstalige Wikipedia

Het Parthenon op de Akropolis.

Foto: Glenlarson at Wikipedia.

Het Erechtheion, genoemd naar de legendarische koning Erechtheus, is een der voornaamste heiligdommen van de Atheense Akropolis, in religieus opzicht zelfs belangrijker dan het veel grotere Parthenon.

Foto: LevineDS

Colossus solis (Kolos van Rodos); koperets, ca. 1580.

Auteur: G. de Jode. Bron: Universitätsbibliothek Salzburg,

Voorgrond: resten van de Tempel van Aphrodite in het middeleeuwse centrum van Rodes, Griekenland.

Foto: Wknight94

Gerestaureerde ruïnes van de tempel van Hera, Olympia, Griekenland.

Foto: Carole Raddato from Frankfurt, Germany

Het Philippeion in de Altis van Olympia bestaat uit Ionische zuilen (lange slanke pilaar met rondom groeven, cannelures, op een voetstuk en met een versierd kapiteel) vormende een cirkelvormig gedenkteken van ivoor en goud, met beelden van de familie Philips, Alexander de Grote, Olympias, Amyntas III en Eurydice I. Het werd gemaakt door de Atheense beeldhouwer Leochares vanwege de viering van de overwinning van Philip in de slag van Chaeronea. Het was het enige bouwwerk binnen de Altis gewijd aan een mens.  

Foto:  Bgabel at wikivoyage shared

Binnenzijde site: de tempel van Apollo Epikourios, "verpakt" in een grote tentconstructie.

Foto: Napoleon Vier from nl

De tempel van Apollo Epikourios, plattegrond en reconstructie van het interieur.

Tekeningen: Napoleon Vier from nl

Reconstructie van het heiligdom van Apollo in Delphi op een schilderij van Albert Tournaire, 1894, nu bij École Nationale Supérieure des Beaux-Arts.

Foto: Albert Tournaire

Gezicht vanaf de Philopappos Hill in Athene op de Akropolis van Athene.

Foto:  A.Savin

Overzichtschema van de belangrijkste archeologische gebouwen op de Akropolis: 1. Parthenon 2. Old Temple of Athene 3. Erechtheum 4. Statue of Athena Promachus 5. Propylaea 6. Temple of Athena Nike 7. Sanctuary of Aegeus 8. Sanctuary of Artemis Brauronia 9. Chalkotheke 10. Pandroseion 11. Arrephorion 12. Altar of Athena 13. Sanctuary of Zeus Polieus 14. Sanctuary of Pandion 15. Odeon of Herodes Atticus 16. Stoa of Eumenes 17. Sanctuary of Asclepius 18. Theatre of Dionysus Eleuthereus 19. Odeum of Pericles 20. Temenos of Dionysus Eleuthereus 21. Aglaureion.

Auteur: Madmedea.

Klokketoren in het middeleeuwse centrum Rodos.

Foto: Jason Toff Bron: Church Tower

De ruïnes van de Zeustempel; één zuil werd in 2005 gereconstrueerd.

Foto:  Sofie Debognies

Hoofd van het marmeren Hermes standbeeld met het kind Dionysos op zijn arm. Beeldhouwer: Praxiteles.

Bron: Archaeological museum of ancient Olympia. Foto: Roccuz

TOP TOP

Ruïne van de Tempel van Apollo in Delphi.

Foto:  http://www.folp.free.fr/Open.php?getTabSigIdeImg=721

Yeni Hamam Baden (links) en de Mustafa Pasha Moskee (rechts) in het middeleeuwse centrum van Rodes, Griekenland.

Foto: Bernard Gagnon