App Wereld Ontdekkingsreizigers

Conquistadores

Conquistadores (de Spaanse term voor "veroveraars") waren de soldaten, ontdekkingsreizigers en avonturiers die een groot deel van Latijns-Amerika en de Filipijnen van de 15e tot de 17e eeuw onder Spaanse controle brachten.

Vasco Núñez de Balboa (1475 - 1519) was een Spaanse conquistador (veroveraar: soldaat, avonturier), stichter van de kolonie te Darién in het huidige Panama (land in Centraal-Amerika bekend van het Panamakanaal), en leider van de eerste expeditie die de Grote Oceaan vanuit het westen bereikte. Balboa voer in 1500 met Rodrigo de Bastidas naar de Nieuwe Wereld (Amerika). Op deze expeditie werd de kust van Colombia en Panama verkend. Daarna vestigde hij zich als planter op Hispaniola (eiland in de Caribische Zee). Hij raakte echter diep in de schulden, en vluchtte in 1510 als verstekeling aan boord van een schip van Martin Fernandez de Encisco, dat was uitgezonden om de jonge kolonie San Sebastian bij de Golf van Urabá (in Colombia) te ondersteunen. De kolonie was echter al opgegeven, en bovendien raakten de materialen verloren in een schipbreuk. Balboa leidde een opstand (muiterij) tegen (kapitein) Encisco, nam de leiding over, en stichtte een nieuwe kolonie, Darién, aan de westelijke oever van de golf. Balboa slaagde erin de kolonisten het gezag van zowel Encisco als Diego de Nicuesa, die later als gouverneur naar Darién werd gezonden, niet te laten accepteren, en werd daardoor de leider van de kolonie. De kolonie en Balboa zelf voeren wel bij zijn politiek - hij sloot vrede met de indianen die daartoe bereid waren, en onderwierp de anderen, daarbij veel oorlogsbuit nemend.

Balboa hoorde van een grote zee, die aan de overkant van de bergen zou liggen, en een rijk land (het Incarijk in Peru) verder zuidelijk. In september 1513 voer hij naar San Blas (op het smalste punt van de landengte van Panama), en stak Panama over (over land, want het Panamakanaal bestond nog niet). Hij bereikte de Grote Oceaan en nam deze in bezit voor Spanje. Hij noemde hem Mar del Sur (Zuidzee), omdat hij de oceaan vanaf dat punt alleen naar het zuiden kon zien. In januari 1514 kwam hij terug in Darién. Daar kreeg hij te maken met Pedrarias de Ávila, die als gouverneur naar Darién was gezonden. Hoewel Balboa zich niet openlijk tegen Avila keerde, was er een duidelijke spanning tussen de twee mannen. Balboa stak opnieuw Panama over, en bouwde schepen aan de kust van de Grote Oceaan. Avila echter was jaloers op Balboa's populariteit, en bang dat deze aan de kust van de Grote Oceaan een onafhankelijke regering wou vormen; hij liet Balboa arresteren op verdenking van verraad, en op 21 januari 1519 werd Balboa onthoofd. De kolonie in Darién zou spoedig weer in verval raken. De meeste inwoners vertrokken naar een nieuwe kolonie die Avila aan de kust van de Grote Oceaan had gesticht; deze werd in 1524 door indianen verwoest en vervolgens verlaten. Panama eerde de veroveraar Balboa postuum (na overlijden), door een ridderorde, de Orde van Vasco Núñez de Balboa naar hem te vernoemen.

Juan Ponce de León (1460 - 1521) was een Spaanse conquistador. In 1493 voer hij op de 2e ontdekkingsreis van Christoffel Columbus mee naar Hispaniola (huidig Haïti en de Dominicaanse Republiek), waar hij een opstand onder de Indianen met harde hand neersloeg. In 1508 landde hij op het eiland Puerto Rico (Caribische Zee) en stichtte er een nederzetting, waarna hij het eiland koloniseerde. Een groot deel van de inheemse bevolking stierf er, als gevolg van de door de Spanjaarden meegebrachte ziekten. De oorspronkelijke inwoners van de Caraïben vertelden hem over de 'Fontein van de Eeuwige Jeugd', in de hoop dat Ponce zou vertrekken. Hun list slaagde, en in 1513 zette de Spanjaard als eerste Europeaan voet in wat later de Verenigde Staten van Amerika zouden worden. Op Paaszondag van dat jaar kwam hij aan wal in een gebied dat hij La Florida noemde, omdat er vele soorten bloemen groeiden. De oorspronkelijke bewoners begroetten de Spanjaarden vriendelijk. Juan Ponce de León keerde in 1521 terug naar Florida om het schiereiland te koloniseren. Hij kwam aan land bij het huidige Charlotte Harbor, maar de bewoners (de Seminol) hadden zich tegen de conquistadores gekeerd. Berichten hadden hen bereikt van Spanjaarden die de bewoners van Haïti tot slaven maakten. Ponce de León werd geraakt door een pijl en stierf op Cuba aan zijn verwondingen.

Gerónimo of Jerónimo de Aguilar (1489 - 1531) was een Spaanse priester en ontdekkingsreiziger. Aguilar werd geboren in Sevilla (Spanje). Hij werd een franciscaner monnik en trok naar de Nieuwe Wereld. In 1511 bevond hij zich op een schip vanuit Panama naar Santo Domingo (huidige hoofdstad Dominicaanse Republiek), dat echter voor de kust van Yucatán (schiereiland bij Mexico) schipbreuk leed. De meeste opvarenden verdronken of werden gedood door Maya's. Slechts Aguilar en Gonzalo Guerrero wisten te overleven. De twee werden gevangengenomen door de Maya's om geofferd te worden, doch wisten te ontsnappen naar Chetumal (uiterste oosten van Mexico). Aguilar werd tot slaaf gemaakt, maar Guerrero, die een Mayavrouw had getrouwd, wist op te klimmen en werd uiteindelijk generaal. Toen Hernán Cortés in 1519 in Yucatán aankwam hoorde hij verhalen over Aguilar en Guerrero, en besloot de twee op te sporen. Gezanten van Cortés wisten hen te vinden. Aguilar ging met Cortés mee, maar Guerrero besloot bij de Maya's te blijven leven. Aguilar vergezelde Cortés op zijn verdere verovering van Mexico. Daar hij Yucateeks Maya had leren spreken, kon hij dienen als tolk. La Malinche, een indiaanse vrouw die Cortés vergezelde, sprak bovendien Nahuatl, de taal van de Azteken, zodat Cortés via La Malinche en Aguilar met de Azteken kon communiceren. Aguilar overleed op een onbekende locatie in 1531.




Gonzalo Guerrero was een Spaanse ontdekkingsreiziger en conquistador. In 1511 nam hij deel aan een expeditie onder leiding van Diego de Nicuesa vanuit Santo Domingo om de kust van Centraal-Amerika te verkennen. Dit schip leed echter schipbreuk op de kust van Yucatán. Alle opvarenden kwamen om bij de ramp of werden kort erna gedood door Indianen, op Guerrero en de priester Jerónimo de Aguilar na. Aguilar en Guerrero werden gevangen genomen door een lokale Mayastam en tot slaaf gemaakt. Guerrero wist zich snel aan te passen en en werd in 1514 'nacom', een hoge militaire rang. Toen de expeditie van Hernán Cortés in 1519 in Yucatán landde, kwam hem het verhaal ter ore dat er in het binnenland twee blanke mannen zouden leven. Cortés liet ze opsporen. Aguilar sloot zich aan bij Cortés, en diende als zijn vertaler. Guerrero weigerde met Cortés mee te gaan, omdat hij zich inmiddels met de Maya's verbonden voelde. Guerrero trouwde met een Mayavrouw, die hem een kind baarde. Toen de Spanjaarden in de jaren '30 van de zestiende eeuw Yucatán poogden te veroveren, diende Guerrero als militair gouverneur van de Maya's, en niet zonder succes. Hij wist de Spanjaarden terug te dringen. In 1536 kwam hij om het leven in een gevecht met zijn voormalige landgenoten.


Conquistadores (de Spaanse term voor "veroveraars") waren de soldaten, ontdekkingsreizigers en avonturiers, die een groot deel van Latijns-Amerika(omvat ruwweg Zuid- en Centraal-Amerika) en de Filipijnen van de 15e tot de 17e eeuw onder Spaanse controle brachten. Nadat Columbus Amerika had 'ontdekt' stuurde Spanje al snel expedities uit om de "Nieuwe Wereld" te evangeliseren (tot het christendom te bekeren). Velen van hen waren hidalgo's (personen van de Spaanse adel) en behoorden tot de verarmde adel. Door af te reizen naar Latijns-Amerika hoopten zij het fortuin te maken dat ze in Europa niet konden krijgen. Veel conquistadores kwamen uit Extremadura (in Spanje). Aanvankelijk mishandelden veel conquistadores de inheemse bevolking van de regio op gruwelijke wijze. De indianen werden gedood, misbruikt en tot slavernij gebracht, en hun steden werden vernietigd. Hierdoor zijn veel belangrijke culturele centra, van onder meer de Inca en de Maya, verdwenen. Er waren echter ook Spanjaarden die tegen deze misdaden in opstand kwamen. Als gevolg daarvan, werd in 1542 een nieuwe koloniale wet aangenomen, waarin werd getracht de indianen in Latijns-Amerika beter te beschermen. Maar voor veel indiaanse gemeenschappen kwam die wet al te laat.

Juan de Grijalva (1490 – 1527) was een Spaanse conquistador. Op 1 mei 1518 vertrok hij met vier schepen en 300 man vanaf Cuba richting Yucatán. Hij landde eerst op Cozumel (eiland in de Caribische Zee, voor de kust van Mexico). Hij ging voorzichtig te werk, gealarmeerd door de dood van zijn voorganger Francisco Hernández de Córdoba. Hij probeerde gevechten met de oorspronkelijke bevolking zoveel mogelijk te vermijden. Hij ontdekte dat de lokale bevolking, de Maya, een hoogstaande cultuur hadden. De Spanjaarden wisten waardeloze spullen tegen goud en edelstenen te ruilen. Hij reisde door naar het noorden waar hij de Totonaken ontmoette. Deze vertelden hem over 'Mexico', een rijk land ergens in het westen. Zijn bemanning wilde meteen een nederzetting stichten en op zoek gaan naar Mexico. Grijalva besloot dat nog niet te doen en stuurde Pedro de Alvarado alvast terug naar Cuba met een aantal schatten. Op het Isla de Sacrificios (eiland in de Golf van Mexico), vond Grijalva aanwijzingen van mensenoffers. Bij de Río Banderas (rivier) ontmoette hij voor het eerst Azteken, met wie hij goud ruilde. Hij voer nog verder naar het noorden tot de Pánuco (rivier) en keerde daarna terug naar Cuba. Teruggekeerd op Cuba kreeg hij van gouverneur Diego Velázquez de Cuéllar het verwijt niet doortastend genoeg gehandeld te hebben. Daarom werd niet hij, maar Hernán Cortés aan het hoofd van een nieuwe expeditie naar Mexico gesteld. Juan de Grijalva stierf in Nicaragua (land in het noorden van Centraal-Amerika) in 1527.


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

TOP Info Contact Home

+

+

+

+

Vasco Núñez de Balboa, 1791.

Bron: Libro «Retratos de Españoles ilustres» publicado por la Real Imprenta de Madrid. Según la información brindada en el prólogo, las imágenes contenidas y los textos fueron realizados por distintos autores.

Helm van een conquistador.

 Bron:  Museo del Carmen, Maipú (Chili). Foto: Jorge Barrios

Hernán Cortés, was een Spaanse conquistador. Cortés staat vooral bekend om zijn verovering van Mexico tussen 1519 en 1521.

Bron:  Museo de la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando.