App Wereld Wereldgeschiedenis

Archeologie

ARCHEOLOGIE, is de wetenschappelijke studie naar de leefwijze van mensen in het verleden aan de hand van vondsten uit o.a. opgravingen.

De term Archeologie (oudheidkunde) stamt uit de 17e eeuw en bestaat uit de Griekse woorden archaios = oud en logos = wetenschap. De benaming 'Archeologie' dient om er de wetenschap van oudheden mee aan te duiden en is tegenwoordig de studie, de reconstructie (hoe zat het in elkaar) en het verklaren van de menselijke samenleving in het verleden, aan de hand van archeologische vondsten. De archeologie kent diverse specialisaties zoals o.a. de Egyptologie, de Paleontologie (studie van fossielen) en de Onderwaterarcheologie.

Opgraven: archeologische vondsten komen bij toevallige en/of geplande opgravingen tevoorschijn. Door mensen gemaakte of bewerkte voorwerpen noemen we 'Artefacten'. Deze kunnen ons een heleboel vertellen over hoe de mensen in het verleden leefden (wonen, eten, vechten, kleding, tijdverdrijf, geloof, dieren enz.). Het doen van opgravingen is alleen toegestaan met een vergunning.

Egyptologie: Een apart onderdeel van de archeologie is de Egyptologie. Deze is begonnen toen de Fransman Champollion er in 1822 in slaagde om het geheim van het hiërogliefenschrift te ontsluieren. Hij deed dit aan de hand van de 'Steen van Rosette', die tijdens de militaire expeditie van Napoleon in Egypte (1799) werd gevonden. De enorme belangstelling door het grote publiek, voor de talloze prachtige muurschilderingen in tempels en piramiden, de piramiden zelf, de sfinx, de mummies, de hierogliëfen en zeker ook de gouden sieraden, bevorderde de egyptologie en die werd daardoor wereldwijd bekend. Men vond al die onbekende dingen erg bijzonder, mooi, avontuurlijk en spannend. Op diverse universiteiten kwamen er aparte leerstoelen voor 'Egyptologie'.

Archeologie als wetenschap bestaat in Nederland sinds 1818 toen bij Koninklijk Besluit mr. dr. C.J.C. Reuvens (1793-1835) werd aangesteld als buitengewoon hoogleraar in de archeologie aan de Rijksuniversiteit Leiden. Reuvens was daarnaast belast met de oprichting van een groot nationaal museum van oudheden, dat werd het huidige Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden. Archeologie is een universitaire opleiding waarvoor een vwo-diploma is vereist, of een ander diploma dat toegang geeft tot een universiteit. De opleiding duurt gemiddeld vier jaar. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en de staatssecretaris van Cultuur zijn politiek verantwoordelijk voor het archeologisch erfgoed (overblijfselen) in Nederland. Het archeologische erfgoed van Nederland is wettelijk beschermd en geregeld in de Monumentenwet 1988. Voor de uitvoering is de "Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed" in Amersfoort verantwoordelijk.

Metaaldetector: een metaaldetector is een instrument om metalen voorwerpen op te sporen. Ze worden bij opgravingen gebruikt om metalen voorwerpen te vinden zoals bijvoorbeeld sieraden, ruitersporen, munten en wapens. Ze worden ook gebruikt door hobbyisten om metaal in de bovenste lagen van de bodem te vinden. Er zijn in Nederland veel mensen bezig met het uitoefenen van deze hobby: strandzoekers (voor sieraden en munten), akkerzoekers (voor oude antieke voorwerpen en munten) en militaire zoekers (insignes en dergelijke). Ook in de duikwereld is de metaaldetector een veelgebruikt apparaat voor het zoeken in en rondom scheepswrakken. Het gebruik van een metaaldetector is echter lang niet overal toegestaan en men dient daarnaast toestemming te hebben van de grondeigenaar. Vondsten van archeologisch belang dienen wettelijk gemeld te worden bij de provinciaal archeoloog.




 

Onderwaterarcheologie: in 1943 werd de moderne duikuitrusting met perslucht (metalen cylinder(s) op de rug) uitgevonden. Hierdoor kregen duikers veel meer bewegingsvrijheid en konden meer mensen gaan duiken. Gevolg hiervan was dat er talrijke archeologische vindplaatsen onder water aan het licht kwamen. Schatgravers en souvenirjagers hebben op vele scheepswrakken helaas vaak onherstelbare schade aangericht. Na de drooglegging van de IJsselmeerpolders in de jaren zeventig werd in Ketelhaven (Flevoland) een scheepsarcheologisch museum en onderzoeksinstituut gevestigd (nu bij de Bataviawerf te Lelystad). In de afgelopen 30 jaar zijn naar schatting 33 schepen van de VOC op de zeebodem teruggevonden (wereldwijd). De onderwaterarcheologie geeft inzicht omtrent de ontwikkeling van scheepstypen, vlootbewegingen, lading, de bemanningen en het leven aan boord. De overblijfselen van een schip kunnen gegevens verstrekken over de constructie (hoe het gemaakt is) van het schip, de uitrusting, de lading, de bewapening, en de persoonlijke bezittingen

van de bemanning.

Musea: al die mooie vondsten mogen natuurlijk niet onzichtbaar in depots (opslagruimten) opgeslagen blijven liggen. Ze zijn van groot belang, omdat ze ons het verhaal vertellen van onze eigen geschiedenis. Daarom worden de voorwerpen die een duidelijk en juist beeld geven van die geschiedenis, samen met het bijbehorende verhaal, tentoongesteld in diverse musea (meervoud van museum) in binnen- en buitenland. In Nederland is het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden aangewezen om het totaalbeeld te laten zien. Daarnaast zijn er nog vele andere musea over ons land verspreid die een kleine of grote archeologische collectie(s) hebben. Voor de klassieke oudheid (oude Grieken en het oude Rome), maar ook het oude Egypte e.a., is daar bijvoorbeeld het Allard Pierson Museum in Amsterdam (Universiteit van Amsterdam-UvA-) met een grote en mooie collectie.     


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

TOP Info Contact Home

Vluchtelingen

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

Opgraving huisplattegrond uit de IJzertijd te Vierakker (Gelderland) in Nederland door RAAP Archeologisch Adviesbureau.

Foto: Elvenpath.

De "Borum Eshøj Man" uit de Noordse Bronstijd in het Nationale Museum van Kopenhagen, Denemarken.

Auteur: Sven Rosborn

Archeologische verkenning door leden Vereniging JoCas met metaaldetectors.

 Foto: Cor Bastinck

Howard Carter opent (1922) de binnenste grafkist van koning Toetanchamon's grafkamer in de buurt van Luxor (Vallei der Koningen), Egypte. Eén van Carters waterdragers vond de trappen naar het graf.

Bron: The New York Times photo archive, via their online store, here. Auteur: Exclusive to The Times.

Op de plek waar nu Flevoland ligt, voeren eeuwenlang schepen over de woeste Zuiderzee. Honderden van deze schepen bereikten nooit hun thuishaven. Ze vergingen en belandden in de modderige bodem. Daar lagen ze soms wel honderden jaren. Totdat ze tevoorschijn kwamen, bij ontginningswerkzaamheden op het pas droog gevallen land. Meer dan 400 zijn er gevonden, sommige nog met de lading aan boord. Dit is het wrak van een ventjager: de voornaamste taak van deze ventjager was het transporteren van levende vis.

 Foto: Nieuw Land