App Nederland Verkiezingen

Volksraadpleging -Referendum

Een volksraadpleging of referendum is het voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied. Dit voorleggen gebeurt door een bepaalde overheid (al of niet in opdracht van de desbetreffende bevolking). Net als bij verkiezingen komen de kiesgerechtigden naar het stembureau of stemmen op afstand en maken hun keuze met betrekking tot de vraag.

In Nederland bestaat de mogelijkheid om een raadgevend referendum te houden sinds 1 juli 2015 op basis van de Wet Raadgevend Referendum. In principe is dat mogelijk voor alle aangenomen wetten tenzij uitzonderingen van kracht zijn. Zo is het niet mogelijk om een referendum te verzoeken over rijkswetten, de begroting, of het koningshuis. Aanvraag van een referendum verloopt in 2 stappen. In de eerste fase, kan een inleidend verzoek worden ingediend door 10.000 stemgerechtigde Nederlanders binnen 4 weken na publicatie van de wet. Indien voldoende inleidende verzoeken zijn ontvangen treedt de 2e fase in werking en dienen binnen 6 weken 300.000 verzoeken te worden ingediend. Als aan die voorwaarde is voldaan wordt een referendum gehouden.

Als de meerderheid bij referendum tegen de wet stemt, en de opkomst is boven de 30%, wordt de wet niet van kracht, tenzij hij opnieuw wordt goedgekeurd door het parlement.

Er zijn verschillende soorten volksraadplegingen of referenda mogelijk:


 

Info Contact Home

Eerste Referendum in Nederland

Op 16 augustus 2015 was er 1 inleidend verzoek dat de drempel van 10.000 verzoeken had gehaald.

Het gaat om de goedkeuringswet voor het associatieverdrag tussen Oekraïne en de Europese Unie (“Goedkeuring van de op 27 juni 2014 te Brussel tot stand gekomen Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en haar lidstaten, enerzijds, en Oekraïne, anderzijds”).

In 2015 zijn er veel meer dan de benodigde 300.000 handtekeningen ingezameld onder stemgerechtigde Nederlanders voor een raadgevend referendum over het Associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. Dit initiatief genaamd GeenPeil is gestart door Burgercomité-EU, weblog GeenStijl en het Forum voor Democratie.

Dit referendum vond plaats op 6 april 2016.

Het referendum heeft een correctief karakter en is niet-bindend, maar inwerkingtreding van de goedkeuringswet na een afwijzing bij referendum vereist opnieuw goedkeuring door de Tweede en Eerste Kamer. De referendumvraag luidt:

"Bent u voor of tegen de wet tot goedkeuring van de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne?"

Als bij een referendum over een wet of verordening een voldoende meerderheid voor of tegen deze wet of verordening stemt, en de opkomstdrempel van 30% is gehaald is het een geldig referendum.

In dat geval is de overheid verplicht het wetsvoorstel te heroverwegen.


Tijdelijke referendumwet

Er waren volksraadplegingen van 2002 tot 2005 geregeld in de Tijdelijke referendumwet. Alleen niet-bindende correctieve referenda (dus volksraadplegingen) waren toen mogelijk, alleen over wetten die door de Tweede Kamer zijn aangenomen. Dat is niet gebeurd.

Voor het referendum over de Europese Grondwet is een aparte wet aangenomen.

Op lokaal niveau zijn referenda soms mogelijk door plaatselijke verordeningen.

D66 pleit sinds 1986 voor het invoeren van referenda. Sinds 2001 was het mogelijk via een raadplegend referendum de bevolking te laten kiezen tussen twee kandidaten voor het burgemeesterschap van een gemeente. Dit is echter in 2008 weer afgeschaft, wegens lage opkomsten.

In juni 2005 is in Nederland voor het eerst in 200 jaar een landelijk raadplegend referendum gehouden over het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa. Het was het gevolg van een initiatiefwetsvoorstel van Farah Karimi (GL), Niesco Dubbelboer (PvdA) en Boris van der Ham (D66).

Uiteindelijk zal de “Wet raadgevend referendum” op 1 juli 2015 in werking treden.

Onder meer de volgende landen kennen een referendum:

Australië, België, Brazilië, Canada, Chili, Costa Rica, Denemarken, Egypte, Frankrijk, Hongkong, IJsland, Irak, Iran, Ierland, Italië, Kroatië, Malta, Moldavië, Marokko, Nederland, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Pakistan, Portugal, Puerto Rico, Roemenië, Servië, Singapore, Slovenië, Spanje, Taiwan, Thailand, Turkije, Uruguay, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Zweden en Zwitserland.

In Zwitserland heeft men de meeste ervaring opgedaan met referenda, in de Grondwet (Bundesverfassung)

TOP

+

+

Referendum 6 april 2016: Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds,(groen) en Oekraïne (okergeel), anderzijds.

Auteur: S. Solberg J.



  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

61% van de kiezers stemden tegen de wet. De opkomst was 32%, waarmee de kiesdrempel gehaald werd.

Het verdrag kon niet door Nederland geratificeerd worden; momenteel beraadt het kabinet-Rutte zich op vervolgstappen.


Europese verkiezingen

- EU -