App Nederland Geschiedenis NL

Haven van Rotterdam

- Maasvlakte -

De haven van Rotterdam is het grootste haven- en industriecomplex van Europa met een totale goederenoverslag van 435 miljoen ton in 2011. Het bestaat uit een samenstel van verschillende havenbekkens en bedrijfsterreinen die ten dienste staan van de aan- en afvoer van goederen van de aan de havens gevestigde (petro)chemische en andere industrieën, en de op- en overslag van goederen van derden voor verder transport. Rotterdam was tussen 1962 en 2004 de grootste haven ter wereld, maar deze positie is overgenomen door Shanghai. Ook Singapore en Tianjin zijn Rotterdam als haven voorbijgestreefd in grootte.

Gezien de overslag (het uitladen van zeeschepen waarna er kleinere schepen komen die de rivier op gaan met die lading van de zeeschepen, maar wel in kleinere hoeveelheden) is de haven van Rotterdam veruit de grootste haven van Europa. Met een goederenoverslag van 430 miljoen ton in 2010 nam ze meer dan een derde van de overslag Hamburg-Le Havre range voor haar rekening. Tevens is ze de vierde haven van de wereld, na Shanghai, Ningbo en Singapore. De haven van Rotterdam is belangrijk op het gebied van overslag van containers en massagoederen, ook wel 'bulkoverslag' genoemd, zoals ruwe olie, chemicaliën, kolen en ertsen. De natte bulk nam daarbij ruim de helft voor zijn rekening, de droge bulk eenzesde. Containeroverslag met bedrijven als Europe Container Terminals maakt bijna een derde deel van het totaal. De haven biedt directe werkgelegenheid aan ongeveer 70.000 mensen in Rotterdam en daarbuiten nog eens aan ongeveer 200.000 mensen.

De haven van Rotterdam dankt haar grootte aan de ligging aan de monding van de Rijn. Daardoor ligt een achterland met zo'n 460 miljoen inwoners binnen bereik. Van hieruit worden goederen vervoerd naar onder andere het Ruhrgebied in Duitsland, Engeland en Antwerpen in Vlaanderen. Naast de binnenvaart wordt een groot deel over de weg vervoerd en in mindere mate ook over het spoor, zoals met de Betuweroute.

Daarnaast is de haven te bereiken door schepen met zeer grote diepgang via de Eurogeul. In de diepe havenbekkens op de Maasvlakte en in de Europoort kunnen deze schepen normaal aanleggen.

Het Havenbedrijf Rotterdam N.V. verhuurt bedrijfsterreinen in het Rotterdamse havengebied en is verantwoordelijk voor het efficiënt en veilig afwikkelen van het scheepvaartverkeer. Bovendien zorgt het voor de infrastructuur van waterwegen, verkeerswegen, kades en andere voorzieningen voor de gebruikers van het havengebied. De toekomst van de Rotterdamse haven is onder meer vastgelegd in het Havenplan 2020. De belangrijkste opbrengsten voor het Havenbedrijf zijn de havengelden en de contractopbrengsten van het verhuur van bedrijfsterreinen. De sterke stijging van de investeringsuitgaven sinds 2009 zijn vooral het gevolg van de aanleg van de Tweede Maasvlakte.

Elk jaar worden in september de Wereldhavendagen gehouden. Een groot evenement waarbij men de haven van dichtbij kan ontdekken.

De haven van Rotterdam is ook toeristisch van belang voor Rotterdam. Er komen veel toeristen de haven bekijken, een rondvaart maken met de Spido, de Euromast bezoeken en de bruggen van Rotterdam bekijken zoals de Erasmusbrug en de Willemsbrug.

Het is ook een aanlegplaats voor cruiseschepen zoals de Queen Mary 2. Vroeger was de Holland-Amerika Lijn een belangrijke verbinding met New York City in de Verenigde Staten.

De Hoogstraat, een deel van Schielands Hoge Zeedijk, verdeelde Rotterdam in een landstad en een waterstad. In de waterstad werden de eerste havens aangelegd, onder meer de Oude Haven, het Haringvliet en de Leuvehaven.

In de loop van de 19e eeuw werd Rotterdam slechter bereikbaar door het verzanden van de monding van de Brielse Maas. Koning Willem I en Johannes Goldberg zorgden voor een stimulans van industrie en infrastructuur. Het kanaal door Voorne werd aangelegd, maar dit bleek al snel te klein door de steeds toenemende scheepsgrootte. Van 1866 tot 1872 werd daarom de Nieuwe Waterweg gegraven, zodat Rotterdam een rechtstreekse verbinding met de zee kreeg.

Na de opening van de Nieuwe Waterweg werd de ontwikkeling van de havens op het eiland IJsselmonde ter hand genomen. De eerste havens waren nog vrij smal en werden door de Rotterdamsche Handelsvereeniging aangelegd. Het was een ommuurd gebied dat bestond uit de Koningshaven, de Binnenhaven, de Entrepothaven en de Spoorweghaven, met aanliggende terreinen, dat werd doorsneden door de Stieltjesstraat. De Gemeente Rotterdam nam in 1882, na de aankoop van deze 'Handelsinrichtingen', van de Rotterdamsche Handelsvereeniging, zelf de exploitatie ervan ter hand. Ze werden voortaan als Gemeentelijke Handelsinrichtingen geëxploiteerd. Het kenmerk van de Handelsinrichtingen was dat per dag, per week en/of per maand enz. ligplaatsen voor schepen, vierkante meters terrein en/of loodsruimte voor opslag, en per uur elektrische walkranen voor het laden en lossen konden worden gehuurd. Men hoefde dus geen volledig terrein voor een langere periode in zijn geheel in huur af te nemen en zelf het terrein in te richten en loodsen te bouwen. Overigens werden daarnaast door de gemeente ook terreinen en loodsen in hun geheel verhuurd. Deze parallelle exploitatie bleef voortbestaan tot in de jaren 60 de Gemeentelijke Handelsinrichtingen werden opgeheven; de terreinen werden in hun geheel voor langere tijd verhuurd en de loodsen en kranen werden verkocht.

De stormachtige groei van de overslag leidde tot de aanleg van steeds grotere havens: de Rijnhaven, de Maashaven en de Waalhaven. In 1929 werd bij Pernis op het westelijk deel van IJsselmonde begonnen met de aanleg van de Eerste Petroleumhaven op de Vondelingenplaat, met petrochemische industrie, nog steeds een van de pijlers van de Rotterdamse haven.

In 1966 werd in Rotterdam de eerste container gelost. In 1967 werd in het Eemhaven-gebied Europe Container Terminals (ECT) geopend. Dit bedrijf groeide uit tot het grootste container-overslagbedrijf van Europa.

Na de annexatie van Delfshaven in 1886 was ook aan de rechter Maasoever ruimte voor havenontwikkeling. Tussen 1900 en 1930 werd een complex van stukgoedhavens aangelegd tot aan de gemeentegrens van Schiedam. Na 1950 verloor dit gebied aan belang.

Aan de Schiehaven wordt door Scheepswerf De Delft het gelijknamige Linieschip 'De Delft' uit 1783 herbouwd. Met een imposante lengte van 63 meter wordt deze driemaster één van de grootste replica's ter wereld. De werf is toegankelijk voor bezoek.

In het westelijk deel (rond de Merwehaven) is de stukgoedoverslag verdwenen en vindt nu op grote schaal fruitoverslag plaats.

Het eiland IJsselmonde bood onvoldoende ruimte voor de expansie van de Rotterdamse haven. In 1947 werd de ontwikkeling ter hand genomen van het Botlek-gebied, westelijk van de Oude Maas. In dit gebied overheerst de industriële functie met enorme complexen voor de petrochemische industrie. De havens in de Botlek zijn allemaal stukgoedhavens.

De blokkade van het Suezkanaal in 1956 leidde tot een enorme schaalvergroting in de tank-scheepvaart. Rotterdam speelde op deze ontwikkeling in met de aanleg van het Europoort-gebied, dat bereikbaar was voor de grootste zeeschepen. Vanaf 1962 was Rotterdam de grootste haven ter wereld. Het Europoort-gebied is vrijwel uitsluitend gericht op de overslag en verwerking van ruwe olie. Ook het vervoer van droge bulk producten onderging een enorme schaalvergroting. Hiervoor werd in het westelijk deel van het Europoortgebied ruimte gereserveerd voor de overslag van graan en erts. De kade van het Ertsoverslagbedrijf Europoort is de enige loskade ter wereld waar de bulkcarrier Berge Stahl kan lossen.

De Maasvlakte is een groot industriegebied, dat is aangelegd in de Maasmonding. De vlakte ligt direct aan de Noordzee, ze maakt deel uit van de Rotterdamse haven en behoort tot de gemeente Rotterdam. De stad Rotterdam ligt echter 40 kilometer landinwaarts.

De Maasvlakte is in de jaren zestig aangelegd. In 1973 meerden de eerste schepen af. De Maasvlakte is gebouwd door het leggen van een ringdijk waarbinnen zand uit de Noordzee werd opgespoten. Dit vormt nu de bodem van de vlakte. In het zand zitten nog veel fossielen. Het gebied is daarom populair bij fossielenzoekers.

Begin jaren 1960 bezochten steeds meer schepen de Rotterdamse haven en werd tevens de afmeting van die schepen steeds groter waardoor de vaarwegen in Rotterdam (waaronder de Nieuwe Waterweg) bij verdere groei een te kleine capaciteit zouden hebben. Een oplossing zou zijn de Nieuwe Waterweg te verbreden en te verdiepen. Wanneer de scheepvaart zou toenemen door de aanleg van havens en industriegebieden ten westen van Rotterdam, was het echter mogelijk dat nautische onveiligheid zou optreden. Dit betekende dat schepen de havens niet meer veilig konden bereiken en dat het grote aanbod van schepen op de vaarwegen opstoppingen en dus langere vaartijden met zich mee zouden brengen. Er werd daarom gedacht aan het creëren van een vlakte in de Noordzee: de Maasvlakte.










Maasvlakte 2 (in volksmond ook: Tweede Maasvlakte) is de benaming voor het uitbreidingsproject van de Rotterdamse haven dat is gelegen ten westen van de (eerste) Maasvlakte. Met dit nieuwe in zee aangelegd gebied ter grootte van 2.000 hectare wordt de haven 20% groter. Na voltooiing van de uitbreiding zullen de Rotterdamse havens in totaal 12.000 hectare beslaan. Op 1 september 2008 startte na jaren van plannen, discussies en protesten, de aanleg. Op 22 mei 2013 werd de Tweede Maasvlakte officieel in gebruik genomen.

Het nieuwe havengebied is in opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam gefaseerd aangelegd. Maasvlakte 2 sluit direct aan op de eerder aangelegde Maasvlakte. Van het totale oppervlakte is de helft, 1.000 hectare, bestemd voor havengerelateerde bedrijvigheid. De overige ruimte is nodig voor infrastructuur (290 hectare), zeewering (230 hectare) en vaarwegen/havenbekkens (510 hectare). Maasvlakte 2 is met name bedoeld om chemie- en containeroverslagbedrijven te faciliteren. Begin 2008 was al ongeveer veertig procent van de terreinen verhuurd.

De nieuwe havens hebben een diepgang van 20 meter en zijn hierdoor bereikbaar voor de nieuwste generatie grote containerschepen.

Maasvlakte 2 is aangelegd in de Voordelta, een beschermd natuurgebied. Bij ontwerp en inrichting van het nieuwe haventerrein is geprobeerd de natuur zoveel mogelijk te ontzien. Het veranderen van 2.000 hectare zeebodem in een havengebied heeft onvermijdelijk gevolgen voor de planten en dieren, daarom zijn er compensatiemaatregelen getroffen.

Bij wijze van compensatie voor het verdwijnen van het stuk zeebodem in de Voordelta wordt ten zuidwesten van de landaanwinning in de Noordzee een zeebodembeschermingsgebied ingesteld. Het gaat om 25.000 hectare beschermde zeebodem, met daarin rustplekken voor diverse diersoorten. Ook wordt bodemberoerende visserij hier niet meer toegestaan. Ten noorden van Maasvlakte 2, tussen Hoek van Holland en Ter Heijde, komt langs de kust een nieuw duingebied. Dit gebied wordt aangelegd ter compensatie van de negatieve effecten van de aanwezigheid van Maasvlakte 2 op de Voornse duinen. Het nieuwe duingebied bij Hoek van Holland wordt ongeveer 35 hectare groot.

Op verschillende momenten in het proces hebben de inwoners van het Rijnmondgebied kunnen meepraten over de verschillende rapporten en plannen. In mei 2008 is het Bestemmingsplan met een grote meerderheid door de gemeenteraad van Rotterdam aangenomen.

Met de aanleg van Maasvlakte 2 verdween een stuk van het Slufterstrand. Daarvoor in de plaats kwam aan de rand van het nieuwe havengebied meer dan twee keer zo veel nieuw strand terug.


Rotterdam, Delfshaven. Voorhaven. Auteur: Wikifrits TOP Info Contact Home

+

+

+

+

+

+

+

+

Uiterlijk van Maasvlakte 2 project van Wereldhaven Rotterdam.

Havenbedrijf Rotterdam N.V., Projectorganisatie Maasvlakte 2.

Containerschip in de containerhaven Maasvlakte 2, Rotterdam.

Auteur: Alf van Beem (CC0 1.0)

Containerschip COSCO uit Japan verlaat de  Euromax Terminal, Rotterdam.

Auteur: Roy (CC BY 2.0)

Containerkraan van de ECT Euromax Terminal haalt een 40-voetcontainer van de OOCL Chongqing (schip).

Auteur: Zandcee (CC BY-SA 3.0)

Satelietopname NASA: Europoort haven van Rotterdam met de Maasvlakte linksboven.

NASA’s globe software World Wind using a public domain layer, such as Blue Marble, MODIS, Landsat, SRTM, USGS or GLOBE.

Oostzee ENI 06003472, Botlek, Haven van Rotterdam.

Auteur: Alf van Beem (CC0 1.0)

Oude Haven van Rotterdam, tussen 1890 en 1905.

Reproduction by Photoglob AG, Zürich, Switzerland or Detroit Publishing Company, Detroit, Michigan.

Annie M.G.Schmidt


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

Oude Haven van Rotterdam, tussen 1890 en 1905.

Reproduction by Photoglob AG, Zürich, Switzerland or Detroit Publishing Company, Detroit, Michigan.