Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

App Nederland Geschiedenis NL

Aardgasbel

In 1948 vond de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) aardgas in enkele kleinere gasvelden nabij Coevorden in Drenthe. Verder werd er ook gas gevonden in De Wijk, Staphorst, Wanneperveen, Tubbergen en Denekamp. Coevorden was in 1951 de eerste gemeente in Nederland die aardgas kreeg geleverd. In de jaren 1952-1959 is in veel gemeenten in de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en een gedeelte van Gelderland het lichtgas (werd in een gasfabriek geproduceerd, door steenkool te verhitten) vervangen door het goedkopere, schonere gas uit de aardgasbronnen in Drenthe en Overijssel.

Op 29 mei 1959 werd in Kolham bij Slochteren het eerste Groningse gas ontdekt, deel van het aardgasveld van Slochteren. Deze vondst leidde tot het besluit om geheel Nederland aan te sluiten op aardgas. Op 22 juli om 06.33 uur werd het eerste gas gewonnen. Het gas, onder de akker van boer K.P. Boon, zat 2659 meter diep. Pas jaren later bleek hoe groot de aangeboorde bel was; het bleek minstens 2700 miljard kubieke meter te zijn.

De Staat, ofwel het Ministerie van Economische Zaken, kan voor bepaalde gebieden een vergunning voor het opsporen van delfstoffen afgeven. Op het vasteland van Nederland is de NAM de grootste concessiehouder, op het continentaal plat (Nederlandse Exclusieve Economische Zone) zijn er vergunningen aan een tiental partijen uitgegeven. Nadat een vergunninghouder aardgas heeft aangetoond, kan een winningsvergunning aangevraagd worden.

Als de producent door middel van een proefboring heeft vastgesteld dat er uit een gasveld een economisch rendabele hoeveelheid gas te winnen is, worden één of meerdere productieputten geboord. Een put bestaat uit een serie buizen die naar beneden toe steeds smaller worden. Het stuk buis dat in het gasveld zit is geperforeerd. De put hoeft ook niet recht naar beneden te lopen, bij een gasvelddiepte van 2 tot 3 kilometer kan de boorplaats een tiental kilometer naast het veld liggen.

De bovenkant van de put heeft dubbele of zelfs drievoudige buizen, zodat eventueel weglekkend gas gedetecteerd en opgevangen kan worden. Bovenop de put staat de zogenaamde "kerstboom" of "wellhead", die bestaat uit een aantal grote afsluiters en meetinstrumenten. Vanaf de put gaat het gas naar de behandelingsinstallatie. Als de installatie ver van de put ligt, kan het nodig zijn bij de put al een voorbehandeling toe te passen, zoals het afscheiden van water en zand. Als gevolg van de winning van gas kan bodemdaling optreden, wat weer aardbevingen tot gevolg kan hebben.


Als het gas uit de put komt bevat het nog onbruikbare of schadelijke ongerechtigheden. Zo komen er meestal water, zand en zwaardere koolwaterstoffen mee omhoog en kan onbehandeld aardgas stikstofgas, kooldioxidegas, kwikdamp en soms ook waterstofsulfidegas bevatten (zogenaamd "zuur gas").

Daar het gas uit de verschillende velden een verschillende samenstelling en calorische waarde heeft, wordt het gas gemengd tot een uniforme samenstelling. Omdat aardgas reukloos is wordt er een geurstof als tetrahydrothiofeen of een thiol toegevoegd om gaslekkage te kunnen vaststellen.

Het gasverbruik is in de winter (veel) hoger dan in de zomer. Om de pieken in het gasverbruik op te vangen, wordt het gehele jaar door met een gemiddelde opbrengst uit de gasvelden gas geproduceerd. Het te veel geproduceerde gas wordt op een aantal plaatsen opgeslagen in een ondergrondse gasopslag (UGS), zoals bij het Drentse Langelo bij Norg. In de wintermaanden, met hoge vraag, wordt het gas hier weer uit de bodem gehaald en aan de Gasunie (transport en de opslag van aardgas) geleverd.

Tot 1986 zijn er in Noord-Nederland geen aardbevingen waargenomen. De eerste aardbeving vond plaats bij Assen op 26 december 1986, en sindsdien zijn er door het KNMI in dit gebied een paar honderd aardbevingen geregistreerd met een maximale magnitude van 3,5. 2013 was het zwaarste jaar met 133 aardbevingen van 1,5 of hoger, waarvan 119 in de provincie Groningen. De aardbevingen in Noord-Nederland worden veroorzaakt door gaswinning.

April 2013 gaf NAM-directeur Bart van de Leemput aan, dat niet uitgesloten is, dat er ook bevingen met een magnitude van meer dan 5 ('vrij krachtig')

De aardbeving op 16 augustus 2012 in Loppersum van 3,6 op de schaal van Richter, was voor het kabinet reden onderzoek te laten doen naar de bevingen in Groningen. Zo wilde het kabinet weten of de gaswinning sterkere aardbevingen veroorzaakt. En wat de effecten van de gaswinning zijn op onder andere gebouwen, huizen, buisleidingen, dijken en hoogspanningskabels.

Het gaat om 14 onderzoeken. Op 17 januari 2014 zijn de uitkomsten van alle onderzoeken bekendgemaakt. Naar aanleiding hiervan heeft het kabinet een besluit genomen over gaswinning in het Groningerveld.

Het kabinet heeft eind 2014 besloten de gaswinning in Groningen verder te verminderen. Ook zet het kabinet de versterking van woningen in Groningen door: 3.000 in 2015 en 5.000 in 2016. Een nieuwe overheidsdienst zorgt dat dit snel en soepel verloopt.

zouden kunnen plaatsvinden in het gebied, wat instortingsgevaar met zich mee zou kunnen brengen, in sommige gevallen.


Info Contact Home

+

Kaart van de natuurlijke (aard)gas concessies (lichtgroene plekken) van de NAM in Nederland.

Bron:Source of concessions is Shell/NAM, at http://www-static.shell.com/static/nam-nl/images/concessiekaart.gif. derivative work: MJSmit  Satellite_image_of_the_Netherlands_in_May_2000.jpg 21 juni 2008.

Europa - EU - Euro