App Nederland Ontdekkingsreizigers

Ontdekkingsreizigers Indië

Diverse ontdekkingsreizigers tussen 1610 en 1620 naar Indië.

Info Contact Home

Hendrik Brouwer was een Nederlands ontdekkingsreiziger, bewindhebber van de VOC en gouverneur-generaal van Nederlands-Indië van 1632-1636. Op 16 april 1610 vertrok hij als commandeur van 3 schepen uit Nederland naar Nederlands-Indië. Nederlandse schepen volgden tot dan altijd de route die men van de Portugezen afgekeken had. Hendrik Brouwer koos er echter in 1611 voor om vanaf Kaap de Goede Hoop (Zuid-Afrika) zuidwaarts te zeilen, waar een groot deel van het jaar sterke westenwinden waaien, daarna oostwaarts om vervolgens pas ter hoogte van Java (Nederlands-Indië) noordwaarts te gaan. De tocht was succesvol en enkele maanden korter dan de gebruikelijke route: de reisduur naar Indië verkortte daardoor van een jaar naar 5 à 6 maanden. Dat betekende niet alleen een flinke kostenbesparing, maar ook een grote vermindering van het aantal gevallen van scheurbuik (gebrek aan vitamine C: groente en fruit) aan boord. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) stelde Brouwers route in 1617 dan ook verplicht voor al haar schepen. In 1632 bracht Brouwer een bezoek aan Londen, als lid van een delegatie om een handelsgeschil tussen de VOC en de Britse Oost-Indische Compagnie op te lossen. Datzelfde jaar vertrok hij naar Indië, waar hij van 1632 tot 1636 gouverneur-generaal was. In 1642 vertrok hij met een vloot naar Zuid-Amerika, om de haalbaarheid van een VOC-vestiging aan de westkust van Zuid-Amerika te onderzoeken. Hij veroverde in Chili (Zuid-Amerika) de Valdivia (provincie) en het eiland Chiloé en overleed daar in 1643.

Dirck Hartogh was een handelaar en Nederlandse ontdekkingsreiziger, die als eerste Europeaan de westkust van Australië zag. Nadat Hendrik Brouwer de route vanuit Kaap de Goede Hoop oostwaarts had gezeild, volgde Hartog met het schip de Eendracht deze route over de Indische Oceaan. Op 25 oktober 1616 kwam Hartog bij "verscheidene eilanden, die echter onbewoond bleken". Deze eilanden werden naar hem de Dirck Hartog eilanden genoemd, en liggen aan de westkust van Australië, bij Sharkbaai. Hij liet een tinnen (metaalsoort) plaat met inscriptie (ingegraveerd) over de datum, het schip en de bemanning achter als souvenir en zeilde noordwaarts, de kust in kaart brengend. Op kaarten werd het ontdekte land aangegeven als "Het land van de Eendracht". Op 24 december 1616 arriveerde het schip in Macassar op Celebes (huidig Sulawesi, Indonesië). De Nederlands ontdekkingsreiziger Willem de Vlamingh, was in mei 1696, in opdracht van de VOC, vertrokken van Texel, op zoek naar een sinds 1694 vermist VOC-schip, De Ridderschap, met 325 man aan boord, hij vond het niet. In december 1696 landde hij op Dirck Hartog eiland, verving de tinnen plaquette van Hartogh door een nieuwe en nam de oude mee terug. Deze is nu te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam. Na Hartog zagen meer Nederlandse kapiteins de westkust van Australië op dezelfde wijze, en in de volgende jaren werd de kust stukje bij beetje in kaart gebracht. Het land (Australië) stond bekend als 'Nieuw Holland'. In de Amsterdamse zeeheldenbuurt is een straat naar hem genoemd: de Dirk Hartoghstraat.

Jacob le Maire was een Nederlands ontdekkingsreiziger, van Antwerpse afkomst. In de Republiek (Nederland) had de VOC het monopolie (alleenrecht) op de handel in specerijen uit Indië, via routes langs Kaap de Goede Hoop en door Straat Magellaan (Zuid-Amerika). De in Egmond (Noord-Holland) wonende Amsterdamse koopman Isaac le Maire, Jacobs vader, zocht daarom een andere doorgang naar de handelsgebieden in de Oost. Hij richtte daarvoor de Australische Compagnie (ook wel de Zuidelijke Compagnie genoemd) op, met als doel een route westwaarts te vinden naar de Molukken (eilandengroep, huidig Indonesië), handel te drijven in de Grote Oceaan en het veronderstelde 'Groote Zuidland' te ontdekken. Isaac le Maire rustte twee schepen uit, de Eendracht en de Hoorn, die op 14 juni 1615 vanuit Texel vertrokken. Zijn zoon Jacob was commandeur van de missie, en Willem Cornelisz Schouten was schipper op de Eendracht. Via Sierra Leone (land aan de kust in West-Afrika) kwamen zij in december aan in Puerto Deseado aan de kust van Patagonië in Argentinië, waar de Hoorn bij onderhoud op 19 december door brand verloren ging. Op 13 januari 1616 vertrok de Eendracht en op 24 januari ontdekten zij een doortocht tussen Vuurland en Stateneiland (uiterste zuidpunt van Zuid-Amerika). Deze doortocht heet nu Le Maire Straat. Opmerkelijk snel, in vijf dagen, wisten zij Kaap Hoorn te ronden, die ze noemden naar hun Nederlandse thuishaven, de plaats Hoorn in Noord-Holland.

In de Grote Oceaan ontdekten zij een groep eilanden die zij de Hoornse eilanden noemden, een naam die later door cartografen (kaartmakers) werd overgenomen: de huidige naam is Îles de Horne. Jacob le Maire stelde een woordenlijst op van het Niuatoputapu, een nu uitgestorven taal op de Tonga-eilanden. Bij aankomst in Jacatra (later Jakarta, hoofdstad huidig Indonesië) werden op 2 november 1616 schip en goederen in beslag genomen, omdat de toenmalige tweede man na de Gouverneur-Generaal, en fervent verdediger van het VOC-monopolie Jan Pieterszoon Coen, niet geloofde dat Schouten en Le Maire een andere route dan de Straat Magellaan hadden gevonden, en dus het VOC-octrooi hadden geschonden; ze werden naar Nederland teruggestuurd, maar Le Maire overleed tijdens de reis op 22 december 1616. Eerherstel vond pas jaren later plaats. Een reisverslag werd door Schouten in 1618 gepubliceerd, waarin Le Maire op de voorgrond werd geplaatst. Dit reisverslag werd later door Joris van Spilbergen bewerkt, zodat de rol van Le Maire duidelijker werd, hetgeen hij toevoegde aan het verslag van zijn eigen wereldreis. In 1622 werd uiteindelijk postuum (na iemands dood) een gedetailleerd reisverslag van Le Maire gepubliceerd: 'Spieghel der Australische Navigatie door den Wijtvermaerden ende Cloeckmoedighen Zee-heldt Jacob Le Maire'.

Joris van Spilbergen was een Nederlands zeevaarder. Voor zijn carrière op zee diende hij als adelborst (officier in opleiding) op het kasteel Zeeburg. Daarna werd hij koopman in Middelburg, maar hij ging failliet. Hij voer in 1598 in dienst van 'Balthazar de Moucheron' naar Afrika. De Moucheron zocht een verversingsplaats voor zijn schepen. Van Spilbergen veroverde het eiland Principe (eilandje in de Golf van Guinee, huidig Afrikaans land 'Sao Tomé en Principe') op de Portugezen, maar het bleef slechts kort in hun bezit. In 1601 voer hij met drie schepen opnieuw in dienst van De Moucheron naar Indië, en landde op Ceylon (huidig Sri Lanka, een eiland voor de kust van India), waar hij vriendschappelijke betrekkingen met Koning Vimala Dharma Suriya van Kandy sloot. Hij keerde in 1604 terug in Nederland. In 1607 diende hij onder Jacob van Heemskerk (Nederlands zeevaarder en viceadmiraal) in de Slag bij Gibraltar (schiereiland in het uiterste zuiden van Spanje) om een klaarliggende Spaanse vloot te vernietigen, hetgeen slaagde. In deze expeditie speelde hij als administrateur geen actieve rol. Dat Joris van Spilbergen aan zijn reizen niet erg rijk werd, mag blijken uit het feit, dat hij in 1609 in Frankrijk werd gesignaleerd, toen koning Henry IV pogingen deed om een Franse Oost-Indische compagnie op te richten. Joris van Spilbergen verzekerde de Nederlandse gezant in Frankrijk, dat hij niet in Franse dienst zou treden, maar dat hij wel enige financiële waardering op prijs zou stellen voor zijn voorgaande prestaties voor de VOC.

Tussen 1614 en 1617 reisde hij in opdracht van de VOC rond de wereld, door de Straat Magellaan (Zuid-Amerika) naar Indië. Op 10 oktober 1616 arriveerde hij op Bantam. Op 29 oktober arriveerde daar ook het schip de Eendracht onder leiding van Jacob le Maire, die ten zuiden van Straat Magellaan door de Straat Le Maire en langs Kaap Hoorn een nieuwe route had ontdekt. Jan Pieterszoon Coen (eerste boekhouder van de VOC in Indië) nam het schip en de goederen van Le Maire in beslag en stuurde hem met de vloot van Van Spilbergen terug naar Nederland. Van Spilbergen verliet op 14 december Bantam, en zeilde om Kaap de Goede Hoop naar Zeeland (Nederland). Hij kwam daar op 1 juli 1617 aan. Van Spilbergen heeft van de VOC geen bijzondere waardering gekregen voor de wereldreis en zijn gevechten aan de Zuid-Amerikaanse westkust, noch in geld, noch in woord. Mogelijkerwijs komt dat door roddels of geruchten, dat hij zou hebben overwogen naar de Spanjaarden over te lopen. Hij raakte in financiële moeilijkheden, en trok zich terug in Bergen op Zoom (Noord-Brabant). Hij woonde in de Lange Potterstraat in het huis Het Wolfken. Daar besteedde hij zijn tijd aan het schrijven van zijn reisverslag, maar hij heeft maar enkele maanden van de publicatie mogen genieten. In januari 1620 overleed hij. Hij werd aldaar in de Grote Kerk begraven.


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.


+

+

+

TOP

+

+

+

+

+

+

Ontdekkers op de Batavia

Gouverneur-generaal Hendrik Brouwer

Schilder onbekend, in het Rijksmuseum Amsterdam.

Tekening van een handelsscip van Nagasaki tot Vietnam,

from the Gaiban Shokan.

Het bericht op dit tinnen bord vertaald:"1616. Op 25 oktober arriveerde hier het schip de Eendracht uit Amsterdam. Opperkoopman Gilles Miebais van Luick (Luik); schipper Dirck Hatichs (Dirck Hartog) uit Amsterdam. Op 27 oktober varen we weer uit op weg naar Bantam (Java-Indonesië). Onderkoopman Jan Stins; eerste stuurman Pieter Doores van Bil (Brielle).

 In het jaar 1616.Op weg naar Azië liep de Nederlandse VOC kapitein Dirck Hartogh uit de koers en zo ontdekte hij de westkust van Australië. Als bewijs van zijn aanwezigheid daar, spijkerde hij deze platte schotel aan een paal.

 In Rijksmuseum Amsterdam.

Jacob le Maire, 1622.

Cornell University: Southeast Asia Visions Antonio de Herrera Derivative works of this file: Jacob Le Maire from Antonio de Herrera India Occidentales cropped.jpg

De reis van Le Maire en Schouten via Kaap Hoorn naar Indië (1615 - 1616).

Auteur bewerking: Jan Arkesteijn

Joris van Spilbergen ontmoet koning Vimala Dharma Suriya van Kandy, Ceylon (1602).

Bron: From the book De reis van Joris van Spilbergen naar Ceylon, Atjeh en Bantam (1601 - 1604) published by De Van Linschoten Vereniging (XXXVIII)

Joris van Spilbergen in de baai van Valparaiso.

Bron: Journal of Joris van Spilbergen at University of Bielefeld.

Joris van Spilbergen. 17e eeuw.

Bron: From the book De reis van Joris van Spilbergen naar Ceylon, Atjeh en Bantam (1601 - 1604) published by De Van Linschoten Vereniging (XXXVIII)

Baai van Sint Vincent, 1624. "St. VINCENTE".

Autor: Não identificado. Fonte: Ilustração do "Reys-boeck van het rijcke Brasilien". Exemplar da Koninklijke Bibliotheek, Haia. This is an image from the collections of the Koninklijke Bibliotheek, the Dutch National Library.

De Eendrachtsbaai op het grootste van de twee Hoornse Eilanden

uploader was Jan Arkesteijn at nl.wikipedia

http://www.ub.uni-bielefeld.de/cgi-bin/nav_button.cgi?pfad=/diglib//2005/lemaire/jpg/&seite=00000235.jpg&jump=1&max=256 www.ub.uni-bielefeld.de

Kaart van Shark Bay met daarop Dirck Hartogeiland en Cape Inscription (het tinnen bord met inscriptie aankomst in 1616).

OpenStreetMap data and maps are licensed under CC-BY-SA 2.0.  

Het vertrek van de Eendracht en de Hoorn uit Hoorn. In tegenstelling tot deze prent zat er tussen het vertrek van de Eendracht en de Hoorn 8 dagen verschil

Kolonie Patagonische zeeleeuwen