App Nederland Feest - en gedenkdagen 

Pinksteren

Info Contact Home

Pinksteren. Tijdens het pinksterfeest wordt herdacht dat de Heilige Geest, de derde Persoon van de Allerheiligste Drie-eenheid, neerdaalde (de uitstorting) uit de hemel op de apostelen en andere aanwezige gelovigen. Het is de negenenveertigste dag ná Pasen (de vijftigste dag ván Pasen). Met deze uitstorting wordt ook het begin van de christelijke Kerk gemarkeerd. Het kan als zodanig tevens als de eerste christelijke opwekking worden gezien.

Na Jezus' dood op Goede Vrijdag en zijn verrijzenis op Pasen hadden de leerlingen van Jezus nog veertig dagen lang (tot Hemelvaart) de steun van zijn aanwezigheid gehad waarbij hij hen nog eens uitlegde wat de betekenis was van alles wat hij gedaan had tijdens zijn openbare optreden. Op de veertigste dag van Pasen (let op: niet de veertigste dag na Pasen) werden de leerlingen door Jezus' Hemelvaart alleen achtergelaten. Wel had hij beloofd dat hij de Geest van God, de Heilige Geest zou sturen die hen geestelijk verder zou leiden en hun de kracht zou geven om getuigen van het Evangelie te zijn. Op de vijftigste dag van Pasen, tien dagen na Hemelvaart, op Pinksteren, kwam de beloofde Heilige Geest (uitstorting) dan ook over de discipelen.

Volgens de traditionele christelijke theologie, analoog aan de oorspronkelijke joodse betekenis, waren de eerste nieuwe bekeerlingen na de hemelvaart van Jezus, als resultaat van de evangelisatie onder de menigte op de eerste Pinksterdag de 'eerstelingen van de oogst' die toegevoegd werden aan de eerste christelijke 'samenkomst' oftewel gemeente. Deze 'oogst' gaat nog steeds door en als de 'volledige oogst' is binnengehaald dat wil zeggen alle door God voor het Koninkrijk van God voorbestemde mensen tot bekering zijn gekomen, dan begint de Eindtijd: de laatste fase van de geschiedenis.

De maandag die volgt op Pinksteren (Pinkstermaandag of tweede pinksterdag) is een vrije dag in vele Europese landen waaronder Nederland. Pinksteren ofwel eerste pinksterdag valt op zondag:

Bijbelse geschiedenis (De gebeurtenissen staan beschreven in Handelingen 2:1-41.)

In de tien dagen tussen de Hemelvaart van Jezus en Pinksteren kiezen de discipelen een nieuwe geloofsgenoot in plaats van Judas Iskariot. Met behulp van loting wordt Mattias aangewezen. Met elkaar blijven ze in Jeruzalem en bidden ze om de uitstorting van de Heilige Geest, die Jezus hen beloofd had.

Uitstorting van de Heilige Geest. De gebeurtenissen vinden plaats op het feest van de eerstelingen, in Jeruzalem. Om 9 uur 's ochtends zijn de discipelen en enkele gelovigen bij elkaar, een groep van ongeveer 120 personen. (Handelingen 1:13 en 2:1).

Plotseling kwam er uit de hemel een geluid dat leek op een enorme windvlaag en het vulde het hele huis, waarin zij zaten. Op hun hoofden vertoonden zich tongen als van vuur, die zich verdeelden, en het zette zich op ieder van hen. Zij werden allen vervuld met de Heilige Geest en begonnen in vreemde talen te spreken, zoals de Geest het hen gaf uit te spreken

(Handelingen 2:1-4)  De mensen die nu vervuld zijn met de Heilige Geest gaan naar buiten en spreken tongentaal, profeteren en verkondigen het Evangelie in allerlei talen. Ter gelegenheid van het feest van de eerstelingen was er veel volk in Jeruzalem, afkomstig uit alle delen van het Romeinse Rijk en daarbuiten, en door alle geluiden wordt een grote menigte aangetrokken.

Doop van drieduizend mensen. De ervaring van de uitstorting veroorzaakt verbaasdheid en bewondering.

De menigte liep te hoop en verbaasde zich, want een ieder hoorde hen in zijn eigen taal spreken. Ze vragen, buiten zichzelf van verwondering: zijn zij niet allemaal Galileeërs? Hoe kan het dan dat wij hen horen een ieder in onze eigen taal, waarin wij geboren zijn? Parten, Meden, Elamieten, inwoners van Mesopotamië, Judea en Kapadocië, Pontus, Asia, Frygië en Pamfylië, Egypte en de streken van Libië bij Cyrene, en hier verblijvende Romeinen, zowel Joden als Jodengenoten, Kretenzen en Arabieren: wij horen hen in onze eigen taal van de grote daden Gods spreken. En zij waren allen buiten zichzelf en geheel met de zaak verlegen, en zij zeiden tot elkaar: Wat betekent dit toch? Maar sommigen zeiden spottend: ‘Ze zullen wel dronken zijn!’

— Handelingen 2:6-13  

Petrus neemt het woord en houdt een lange toespraak waarin de opstanding van Jezus centraal staat. Hij legt uit dat al deze gebeurtenissen al voorzegd zijn door de profeet Joël. Hij maant de menigte zich te keren tot Jezus om vergeving van zonden te krijgen.

Daarop trad Petrus naar voren, samen met de elf andere apostelen, verhief zijn stem en sprak de menigte toe: ‘U, Joden en inwoners van Jeruzalem, luister naar mijn woorden en neem ze ter harte.

Deze mensen zijn niet dronken, zoals u denkt; het is immers pas het derde uur na zonsopgang. Wat hier nu gebeurt, is aangekondigd door de profeet Joël: “Aan het einde der tijden, zegt God, zal ik over alle mensen mijn geest uitgieten. Dan zullen jullie zonen en dochters profeteren, jongeren zullen visioenen zien en oude mensen droomgezichten. Ja, over al mijn dienaren en dienaressen zal ik in die tijd mijn geest uitgieten, zodat ze zullen profeteren. Ik zal wonderen doen verschijnen aan de hemel boven en tekenen geven op de aarde beneden, bloed en vuur en rook. De zon zal veranderd worden in duisternis en de maan in bloed voordat de grote, stralende dag van de Heer komt. Dan zal ieder die de naam van de Heer aanroept worden gered.”        

Vervolg in de rechterkolom >>>> Israëlieten


Israëlieten, luister naar wat ik u zeg: Jezus uit Nazaret is door God tot u gezonden, hetgeen gebleken is uit de grote daden en de wonderen en tekenen die God, zoals u bekend is, door zijn toedoen onder u heeft verricht. Deze Jezus, die overeenkomstig Gods bedoeling en voorkennis is uitgeleverd, hebt u door heidenen laten kruisigen en doden. God heeft hem echter tot leven gewekt en de last van de dood van hem afgenomen, want de dood kon zijn macht over hem niet behouden.

Toen de menigte dit hoorde, waren velen onder hen diep getroffen en vroegen aan Petrus en de andere apostelen: ‘Wat moeten we doen, broeders?’ Petrus antwoordde: ‘Keer u af van uw huidige leven en laat u dopen onder aanroeping van Jezus Christus om vergeving te krijgen voor uw zonden. Dan zal de heilige Geest u geschonken worden, want voor u geldt deze belofte, evenals voor uw kinderen en voor allen die ver weg zijn en die de Heer, onze God, tot zich zal roepen.’ Ook op nog andere wijze legde hij getuigenis af, waarbij hij een dringend beroep op zijn toehoorders deed met de woorden: ‘Laat u redden uit dit verdorven mensengeslacht!’

— Handelingen 2:14-40  

Uit de menigte komt een vraag: "Hoe?" Petrus antwoordt: "Heb berouw, en laat u dopen in de naam van Jezus Christus tot vergeving van de zonden, en u zult de Heilige Geest ontvangen." Drieduizend mensen geven gehoor aan deze oproep en laten zich dezelfde dag nog dopen. Hierdoor wordt de eerste christelijke gemeente gevormd.

Traditioneel wordt dit moment dan ook beschouwd als het beginpunt van de

christelijke kerk.


Aan de dagen rond Pinksteren hebben zich in de loop der tijd allerlei feesten en gebruiken gehecht, die losstaan van de kerkelijke pinksterviering en die buiten worden gevierd, zoals schuttersfeesten, kermissen, wedstrijden en voorjaarsfeesten.

Veel gebruiken zijn verdwenen, andere zijn onder voortdurende verandering blijven bestaan, of zijn weer in ere hersteld en hebben nieuwe vormen gekregen. Daarnaast zijn er ook steeds nieuwe evenementen bijgekomen.

Al in de middeleeuwen werden er voorjaarsfeesten gehouden. Volgens sommige theorieën hebben deze feesten hun wortels in de voorchristelijke voorjaarsriten van de Germanen, Kelten en andere oud-Europese volkeren, maar tegenwoordig gaat men ervan uit dat deze kennis is gebaseerd op allerlei twijfelachtige reconstructies en speculaties. De voorjaarsfeesten die vroeger algemeen met Pinksteren verbonden waren, zijn nu zo goeds als verdwenen. Hun geschiedenis gaat terug tot de middeleeuwen, maar historische gegevens zijn schaars en summier.

Een van de voorjaarsfeesten was de viering van de pinksterblom (dit was fluitenkruid en niet de pinksterbloem), in de oostelijke provincies de pinksterbruid, waarbij het mooiste meisje van het dorp tot pinksterbloem werd gekozen.

In Ootmarsum vindt op Tweede Pinksterdag, 's ochtends in alle vroegte, de afsluiting plaats van de Paasgebruiken zoals die daar worden gehouden: de paaskerels gaan vanuit Ootmarsum per fiets naar de kerk in Vasse om daar de mis bij te wonen.

In Zuid-Limburg vindt sinds 1970 elk jaar in het Pinksterweekend Pinkpop plaats, dat ten tijde van de eerste editie nog "Pop met Pinksteren" heette.

Het internationaal muziekfestival Music Meeting wordt sinds 2006 elk jaar tijdens het Pinksterweekend gehouden.

+

+

+

+

+

Duif (Heilige Geest)- als deel van de Heilige drie-eenheid.

Karlskirche, Wenen. Fresco van Johann Michael Rottmayr (1714 )

Pinksterkrone of pinksterbloem.

Original uploader was Joep Zander at nl.wikipedia CC-BY-1.0-NL

Pinksteren: uitstorting Heilige Geest

uitgebeeld door Giotto di Bondone ca. 1305 Scrovegni kapel, Padua. PD-ART; PD-KUNST.

Drieluik met Nederdaling van de H. Geest, tussen 1525 en 1549.

Aan de Mariafiguur op het middenpaneel heeft de schilder nog twee heilige vrouwen toegevoegd. Op het linkerluik de Hemelvaart van Christus, op het rechterluik de Tenhemelopneming van Maria.

 Schilder: Lucas van Leyden.  Foto: Museum Catharijneconvent, Utrecht, foto Ruben de Heer

Pinksteren, 1732.  

Schilder: Jean II Restout. Bron: Musée du Louvre, Parijs.

TOP


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.